Money.plTechnologieNauka i wiedzaSłownik naukowyPrzypadki
A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U W Z

Przypadki

Przypadki to kategoria gramatyczna, przez którą odmieniają się rzeczowniki, liczebniki, przymiotniki, zaimki oraz imiesłowy. Przypadki odzwierciadlają różnorodne funkcje wyrazów w zdaniu. Pojęcie przypadki pochodzi ze starożytnej Grecji. System deklinacyjny jest niezbędny w ustalaniu relacji pomiędzy poszczególnymi wyrazami w zdaniu. W języku polskim występuje siedem przypadków:

  • - mianownik – kto? co?
  • - dopełniacz – kogo? czego? (nie ma)
  • - celownik – komu? czemu? (się przyglądam)
  • - biernik – kogo? co? (widzę)
  • - narzędnik – z kim? z czym? (idę)
  • - miejscownik – o kim? o czym? (mówię)
  • - wołacz – o!

 

W językach indoeuropejskich występuje również ósmy przypadek tj. ablatyw. Ablatyw jest charakterystyczny dla języka łacińskiego i oznacza odchodzenie od czegoś, oddalanie się. W języku polskim przypadek ten nie występuje, jego rolę przejęły nadrzędnik i miejscownik.

Przykładowa odmiana przez przypadki w języku polskim:

  • - mianownik: kółko
  • - dopełniacz: kółka (nie ma)
  • - celownik: kółku (się przyglądam)
  • - biernik: kółko (widzę)
  • - nadrzędnik: z kółkiem (idę)
  • - miejscownik: o kółku (mówię)
  • - wołacz: o kółko!
Zobacz także
  • równanie czasu

    Różnica między prawdziwym czasem słonecznym a średnim czasem słonecznym; inaczej różnica czasu między średnim południem a położeniem Słońca prawdziwego przed lub za miejscowym południkiem niebieskim.

  • atom Bohra

    Model atomu, zaproponowany przez Nielsa Bohra, który obrazuje atom jako elektrony krążące wokół jądra na wzór planet krążących wokół Słońca.

  • parsek

    ozn.: pc, dawniej: psJednostka długości równa odległości, z której widać odcinek równy promieniowi orbity Ziemi (1 AU) pod kątem 1''. Nazwa (par-sek) pochodzi z faktu, iż jest to odległość równa...

  • maser międzygwiazdowy

    Wzmocnienie promieniowania mikrofalowego materii międzygwiazdowej (zwykle wokółgwiazdowego gazu) mechanizmem maserowym.

  • halo galaktyczne

    Obszar otaczający dysk galaktyki. Z analizy krzywych rotacji galaktyk spiralnych wynika, że w halo powinna znajdować się spora ilość masy, jednak jest to materia nieświecąca.