Money.plTechnologieNauka i wiedzaLeksykon PTAZiemia
Leksykon Polskiego Towarzystwa Astronomicznego
A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U W Z

Ziemia

Planeta Układu Słonecznego, trzecia licząc w kolejności rosnącej od Słońca. Kształt kulisty z lekko spłaszczonymi biegunami. Promień orbity 149,6 mln km (1 AU), okres obiegu 365,26 dni, promień 6378 km, masa 5,97e24 kg, obrót wokół osi trwa 24 godziny. Jest jedynym obiektem we wszechświecie, gdzie występuje życie. Rozwój życia umożliwia istnienie ozonosfery, które skutecznie obniża promieniowanie ultrafioletowe oraz magnetosfera, stanowiąca powierzchnię odbijającą cząstki wiatru słonecznego.

Wyróżnia się od pozostałych planet układu słonecznego największą gęstością, najmocniejszym polem magnetycznym, grawitacyjnym i najszybszym ruchem obrotowym. Posiada jako jedyna stale aktywne płyty tektoniczne.

Na powierzchni znajduje się woda w oceanach i morzach (70,8 %) oraz wyspy i kontenty (29,2 %). Wnętrze Ziemi zbudowane jest z stałego jądra wewnętrznego, otaczającego go płynnego jądra zewnętrznego odpowiedzialnego za powstawanie pola magnetycznego oraz z grubego płaszcza.

Przetrwanie globalnej populacji ludzkiej zapewniają zasoby naturalne skorupy ziemskiej oraz umiejętność ich przetworzenia. Nasza populacja podzielona jest na około 200 niepodległych państw. Planeta Ziemia oddziałuje grawitacyjnie z innymi ciałami w przestrzeni kosmicznej. Raz na każde 366 obrotów wokół własnej osi ziemia pokonuje jedno okrążenie wokół Słońca, czas ten nazywany jest rokiem gwiazdowym i odpowiada 365 dniom czasu słonecznego. Wokół ziemi krąży naturalny satelita- Księżyc. Stabilizuje on kąt nachylenia osi obrotu względem orbity, ponadto wywołuje pływy morskie. Co ciekawe kształt planety ziemi zbliżony jest do elipsoidy obrotowej, kuli lekko spłaszczonej na biegunach. Średnika równika zbliżona jest o 43 km większa niż średnica pomiędzy biegunami. Jądro ziemi podzielone jest na dwie części: stałe jądro wewnętrzne i płynne jądro zewnętrzne wokół niego. Ziemskie pole magnetyczne wytwarza konwekcja jądra zewnętrznego która połączona jest ruchem rotacyjnym ziemi, poprzez proces zwany efektem dynama. Naukowe badania wykazują że jądro wewnętrzne obraca się szybciej niż reszta planety. Powłoka zewnętrzna ziemi składa się z dwóch warstw, płynnej astenosfery oraz sztywnej litosfery. Istnieją cztery główne sfery ziemskie: litosfera ( skały), hydrosfera (woda), biosfera ( życie), atmosfera (powietrze). W strefie biosferycznej wyróżniony został obszar zamieszkujący rośliny ( fitosfere) oraz obszar zamieszkiwany przez zwierzęta ( zoosfera). Skorupa ziemska jako zewnętrzna powłoka ziemi dzielona jest na skorupę kontynentalną i oceaniczną, które różnią się grubością, gęstością, budową geologiczną, wiekiem i składem chemicznym.



Zobacz także
  • Gołąb

    łac. Columba, dop. łac. Columbae, oznaczenie skrótowe: Col. Mały gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo na niebie zimowym. Odkrywca: J. Bayer (1603). Liczba gwiazd widocznych...

  • czas środkowoeuropejski

    Czas obowiązujący w strefie południka 15o E. Jest on o godzinę późniejszy od czasu uniwersalnego. Jest to czas obowiązujący w Polsce w okresie zimowym. Oznaczenia: CSE, GMT+1.

  • foton

    Jednostka energii promieniowania elektromagnetycznego; pewna ilość energii światła. Foton jest cząstką elementarną nie mająca ładunku elektrycznego oraz masy spoczynkowej, dzięki czemu może być...

  • Elara

    Księżyc Jowisza, dwunasty wg kolejności rosnącej od planety. Odkrywca: C. Perrine (1905). Wielka półoś orbity 11.737.000 km, okres orbitalny 259,65 dni, promień 38 km, masa 7,77e17 kg. W mitologii...

  • Triton

    Największy księżyc Neptuna, siódmy wg kolejności rosnącej od planety. Odkrywca: W. Lassell (1846). Wielka półoś orbity 354.760 km, okres orbitalny 5,877 dni, promień 1353 km, masa 2,14e22 kg....