Money.plTechnologieNauka i wiedzaLeksykon PTAUkład Słoneczny
Leksykon Polskiego Towarzystwa Astronomicznego
A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U W Z

Układ Słoneczny

Także: System Planetarny Słońca

Grupa ciał niebieskich powiązanych siłami grawitacji i poruszających się wspólnie w przestrzeni. Głównym ośrodkiem masy w układzie jest Słońce. W skład układu Słonecznego wchodzą: Słońce, dziewięć planet (Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun, Pluton), ich księżyce, planetoidy, komety, meteoroidy, gaz i pył międzyplanetarny. Od centrum Galaktyki Układ Słoneczny oddalony jest o 10 kpc, leży w płaszczyźnie jej dysku, a jednego obiegu wokół centrum dokonuje w ciągu 250 mln lat.

Ocenia się, że układ słoneczny powstał około 4,6 miliarda lat temu, w wyniku grawitacyjnego zapadnięcia się elementów zmiennego obłoku molekularnego. Początkowy układ słoneczny dalece różnił się od obecnego, ponieważ obiekty astronomiczne krążyły po innych orbitach i jednocześnie zawierał on pyl międzyplanetarny i o wiele więcej mniejszych ciał. Nieustające promieniowanie świetlne i wiatr słoneczny oczyścił Układ z pyłu i gazu. Dochodziło również do zderzeń małych ciał niebieskich z dużymi, w wyniku czego dochodziło do zmian wielkości orbit. Procesy wewnątrz Układu słonecznego trwają w dalszym ciągu. Problemem jest oszacowanie ich kierunku i prawdopodobnych skutków.

Wszystkie dziewięć planet Układu Słonecznego można podzielić na dwie podstawowe grupy: planety wewnętrzne ( Merkury, Wenus, Ziemia, Mars) oraz planety zewnętrzne ( Jowisz, Saturn, Uran, Neptun, Pluton). Wszystkie planety oprócz Wenus, Urana, Plutona wirują w tym samym kierunku. Po wynalezieniu teleskopu odkryto trzy planety w układzie słonecznym: Uran (1781), Neptun (1846) i Pluton (1930). Jednakże po odkryciu kilku planet karłowatych w 2006 roku większych od Plutona został on przekwalifikowany na planetę karłowatą. Układ słoneczny jest odwiedzany i zamieszkany poprzez tysiące nieznacznych ciał takich jak asteroidy i komety. Znajdują się one dokładnie w rejonie leżącym między orbitami Marsa i Jowisza, jak również daleko poza orbitą Plutona,w Obłoku Oorta. Duża masa słońca umożliwia uzyskanie wystarczająco wysokiej temperatury, aby mogła zachodzić reakcja termojądrowa, uwalniająca ogromne ilości energii, wysyłanej w kosmos jakoś światło widzialne oraz promieniowanie elektromagnetyczne. Należy podkreślić, że miejsce słońca nazywane jest w ciągu głównym jako gwiazda w ?sile wieku?. Słońce jest gwiazdą I populacji, narodziło się w późniejszych etapach ewolucji wszechświata. Poza światłem słońce wyrzuca strumień naładowanych cząstek, głównie protonów i elektronów, znanych jak wiatr słoneczny. Promieniowanie kosmiczne pochodzące spoza układu przechodzi przez układ słoneczny, nie jest jednak znany wpływ pola magnetycznego Słońca na gęstość promieniowania kosmicznego w ośrodku międzyplanetarnym.



Zobacz także
  • UHURU (SAS 1)

    Jego nazwa w języku suahili znaczy WOLNOŚĆ. Pierwszy satelita rentgenowski odbierający promieniowanie o energii 2 - 6 keV. Odbiornikiem promieniowania był układ dwóch liczników proporcjonalnych z...

  • Wzór na przekątną sześciokąta

    Sześciokąt foremny to wielokąt o sześciu bokach, którego wszystkie boki są równej długości, oraz wszystkie kąty równe. Każdy jego kąt ma miarę:Sposób kreślenia sześciokąta foremnego:Aby...

  • Wzór na pole wielokąta foremnego

    Wielokąt foremny to figura, która ma wszystkie kąty wewnętrzne równe i wszystkie boki równej długości.Wielokątem foremnym o najmniejszej możliwej liczbie boków (3) jest trójkąt równoboczny....

  • populacja I i II

    Zgrubny podział gwiazd wprowadzony przez W. Baadego w latach 1940. Populacja I oznacza gwiazdy względnie młode, występujące w ramionach spiralnych galaktyk, zwykle w sąsiedztwie gazu i pyłu....

  • pulsar

    Rodzaj gwiazdy neutronowej, która wysyła promieniowanie radiowe w regularnych odstępach czasu, o okresie rzędu sekundy i mniej. Okres pulsacji jest stabilniejszy od wskazań zegarów atomowych,...