Money.plTechnologieNauka i wiedzaLeksykon PTAIwanowska, Wilhelmina
Leksykon Polskiego Towarzystwa Astronomicznego
A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U W Z

Iwanowska, Wilhelmina

2.09.1905 - 16.05.1999
Astronom wileński i toruński. Studia matematyczne w Wilnie w latach 1923-1929. Magisterium z matematyki w 1929 r. Od 1927 pracownik Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Stefana Batorego, asystent profesora Władysława Dziewulskiego. Od lipca 1945 r. do końca życia w Toruniu, współorganizator Uniwersytetu Mikołaja Kopernika i Obserwatorium Astronomicznego UMK. Pionier astrofizyki w Polsce. Doktorat w Wilnie w roku 1933 dotyczył zmienności blasku gwiazdy pulsującej RX Aur na podstawie wykonanych w OA USB obserwacji fotograficznych. Habilitacja w 1937 r. opierała się na analizie cech widmowych gwiazd nadolbrzymów (na podstawie widm uzyskanych w Szwecji). Jej największe osiągnięcie naukowe dotyczy odkrycia różnic składu chemicznego gwiazd należących do różnych populacji (1950) i dwudzielności populacyjnej, uważanych za jednorodne, gwiazd typu RR Lyrae (1952). To drugie odkrycie prowadziło do rewizji punktu zerowego, tzw. krzywej Shapleya, a w konsekwencji do rewizji skali odległości we Wszechświecie. Od połowy lat 1950 organizator badań radioastronomicznych w Toruniu i do końca życia oddany opiekun rozwoju tej dziedziny badań na UMK. Od 1948 r. profesor zwyczajny astrofizyki (pierwszy w Polsce). Od 1952 r. Kierownik Obserwatorium Astronomicznego UMK w Toruniu, a od 1969 r do przejścia na emeryturę w 1976 r dyrektor Instytutu Astronomii UMK. Gorący zwolennik idei budowy w Polsce Centralnego Obserwatorium Astronomicznego pod egidą Polskiej Akademii Nauk. Współorganizator Zakładu Astronomii PAN i Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN.
Członek korespondent PAN od 1956 r., czł. rzeczywisty od 1975 r.
Dr h.c. UMK oraz uniwersytetów w Winnipeg (Kanada) i w Leicester (Anglia) (1973),
1973-1979 Wiceprezydent Międzynarodowej Unii Astronomicznej. Członek honorowy Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego w Londynie (1973), Towarzystwa Naukowego w Toruniu (1973), Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii (1989) i Polskiego Towarzystwa Astronomicznego (1995).
Honorowy obywatel miasta Winnipeg - Kanada (1973) i Torunia (1995).



Zobacz także
  • Paradoks

    Paradoks w języku greckim parádoksos oznacza nieoczekiwany, nieprawdopodobny. W matematyce paradoksem określa się twierdzenie logiczne, które prowadzi do...

  • orbita

    Tor ruchu ciała w przestrzeni.

  • Skorpion

    1.łac. Scorpius, dop. łac. Scorpii, ozn. Sco Inna nazwa: Niedźwiadek. Wyraźny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo jako gwiazdozbiór nieba letniego, znajduje się w pasie...

  • gal

    Jednostka miary pola grawitacyjnego odpowiadająca przyśpieszeniu grawitacyjnemu 1m/s2 .

  • Tarcza

    Inna nazwa: Tarcza Sobieskiego. łac. Scutum, dop. łac. Scuti, oznaczenie skrótowe: Sct Mały gwiazdozbiór nieba południowego, leżący w pasie Drogi Mlecznej. Odkrywca: J. Heweliusz (1683). W Polsce...

Czytaj w Money.pl