Najpopularniejszy w Polsce portal o finansach i biznesie
Money.plTechnologieNauka i wiedzaLeksykon PTAIwanowska, Wilhelmina
Leksykon Polskiego Towarzystwa Astronomicznego
A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U W Z

Iwanowska, Wilhelmina

2.09.1905 - 16.05.1999
Astronom wileński i toruński. Studia matematyczne w Wilnie w latach 1923-1929. Magisterium z matematyki w 1929 r. Od 1927 pracownik Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Stefana Batorego, asystent profesora Władysława Dziewulskiego. Od lipca 1945 r. do końca życia w Toruniu, współorganizator Uniwersytetu Mikołaja Kopernika i Obserwatorium Astronomicznego UMK. Pionier astrofizyki w Polsce. Doktorat w Wilnie w roku 1933 dotyczył zmienności blasku gwiazdy pulsującej RX Aur na podstawie wykonanych w OA USB obserwacji fotograficznych. Habilitacja w 1937 r. opierała się na analizie cech widmowych gwiazd nadolbrzymów (na podstawie widm uzyskanych w Szwecji). Jej największe osiągnięcie naukowe dotyczy odkrycia różnic składu chemicznego gwiazd należących do różnych populacji (1950) i dwudzielności populacyjnej, uważanych za jednorodne, gwiazd typu RR Lyrae (1952). To drugie odkrycie prowadziło do rewizji punktu zerowego, tzw. krzywej Shapleya, a w konsekwencji do rewizji skali odległości we Wszechświecie. Od połowy lat 1950 organizator badań radioastronomicznych w Toruniu i do końca życia oddany opiekun rozwoju tej dziedziny badań na UMK. Od 1948 r. profesor zwyczajny astrofizyki (pierwszy w Polsce). Od 1952 r. Kierownik Obserwatorium Astronomicznego UMK w Toruniu, a od 1969 r do przejścia na emeryturę w 1976 r dyrektor Instytutu Astronomii UMK. Gorący zwolennik idei budowy w Polsce Centralnego Obserwatorium Astronomicznego pod egidą Polskiej Akademii Nauk. Współorganizator Zakładu Astronomii PAN i Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN.
Członek korespondent PAN od 1956 r., czł. rzeczywisty od 1975 r.
Dr h.c. UMK oraz uniwersytetów w Winnipeg (Kanada) i w Leicester (Anglia) (1973),
1973-1979 Wiceprezydent Międzynarodowej Unii Astronomicznej. Członek honorowy Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego w Londynie (1973), Towarzystwa Naukowego w Toruniu (1973), Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii (1989) i Polskiego Towarzystwa Astronomicznego (1995).
Honorowy obywatel miasta Winnipeg - Kanada (1973) i Torunia (1995).



Zobacz także
  • Wzór na tangens

    Funkcja tangens jest jedną z czterech funkcji trygonometrycznych. Funkcje te działają na kątach , definiuje się je w trójkącie prostokątnym jako stosunki odpowiednich boków. W przypadku funkcji...

  • Le Verrier, Urbain Jean Joseph

    1811 - 1877Matematyk francuski, który na podstawie perturbacji obserwowanych w ruchu Urana wyliczył masę i położenie zakłócającego ten ruch nieznanego ciała. W pobliżu przepowiedzianego miejsca...

  • Kombinatoryka

    Kombinatoryka to problematyka matematyczna zajmująca się wyznaczeniem liczby elementów zbiorów skończonych. Kombinatoryka powstała dzięki grom hazardowym a wykorzystywana jest do rozwiązywania...

  • Re-jonizacja

    Wtórna jonizacja, powtórna jonizacja (ang. reionization, secondary ionization) - zjawiska, które miały miejsce w początkowych etapach epoki galaktycznej, kiedy powstawały pierwsze źródła jonizujące...

  • Arago, Dominique Francois Jean

    1786 - 1853Francuski astronom i fizyk. Dyrektor Obserwatorium Paryskiego w latach 18.. - 18.. Odkrywca zjawiska produkcji pola magnetycznego przez rotację.