Money.plTechnologieNauka i wiedzaLeksykon PTAIwanowska, Wilhelmina
Leksykon Polskiego Towarzystwa Astronomicznego
A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U W Z

Iwanowska, Wilhelmina

2.09.1905 - 16.05.1999
Astronom wileński i toruński. Studia matematyczne w Wilnie w latach 1923-1929. Magisterium z matematyki w 1929 r. Od 1927 pracownik Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Stefana Batorego, asystent profesora Władysława Dziewulskiego. Od lipca 1945 r. do końca życia w Toruniu, współorganizator Uniwersytetu Mikołaja Kopernika i Obserwatorium Astronomicznego UMK. Pionier astrofizyki w Polsce. Doktorat w Wilnie w roku 1933 dotyczył zmienności blasku gwiazdy pulsującej RX Aur na podstawie wykonanych w OA USB obserwacji fotograficznych. Habilitacja w 1937 r. opierała się na analizie cech widmowych gwiazd nadolbrzymów (na podstawie widm uzyskanych w Szwecji). Jej największe osiągnięcie naukowe dotyczy odkrycia różnic składu chemicznego gwiazd należących do różnych populacji (1950) i dwudzielności populacyjnej, uważanych za jednorodne, gwiazd typu RR Lyrae (1952). To drugie odkrycie prowadziło do rewizji punktu zerowego, tzw. krzywej Shapleya, a w konsekwencji do rewizji skali odległości we Wszechświecie. Od połowy lat 1950 organizator badań radioastronomicznych w Toruniu i do końca życia oddany opiekun rozwoju tej dziedziny badań na UMK. Od 1948 r. profesor zwyczajny astrofizyki (pierwszy w Polsce). Od 1952 r. Kierownik Obserwatorium Astronomicznego UMK w Toruniu, a od 1969 r do przejścia na emeryturę w 1976 r dyrektor Instytutu Astronomii UMK. Gorący zwolennik idei budowy w Polsce Centralnego Obserwatorium Astronomicznego pod egidą Polskiej Akademii Nauk. Współorganizator Zakładu Astronomii PAN i Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN.
Członek korespondent PAN od 1956 r., czł. rzeczywisty od 1975 r.
Dr h.c. UMK oraz uniwersytetów w Winnipeg (Kanada) i w Leicester (Anglia) (1973),
1973-1979 Wiceprezydent Międzynarodowej Unii Astronomicznej. Członek honorowy Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego w Londynie (1973), Towarzystwa Naukowego w Toruniu (1973), Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii (1989) i Polskiego Towarzystwa Astronomicznego (1995).
Honorowy obywatel miasta Winnipeg - Kanada (1973) i Torunia (1995).



Zobacz także
  • Atlas

    Mały wewnętrzny księżyc Saturna, drugi wg kolejności rosnącej od planety. Odkrywca: R. Terrile (1980). Wielka półoś orbity 137.670 km, okres orbitalny 0,602 dnia, promień 15 km (20 x 10 km). Jego...

  • Kozieł, Karol

    28.04.1910 - 3.06.1996Astronom krakowski, specjalista "mechaniki nieba" i rachunku krakowianowego. Urodzony na Zaolziu, edukację podstawową i średnią zdobył w Cieszynie, a na Uniwersytecie...

  • Mars

    Mars jest czwartą planetą w Układzie Słonecznym uwzględniając kryterium oddalenia od Słońca. Nazwa planety pochodzi od imienia rzymskiego boga wojny –...

  • protoplaneta

    Planeta w początkowym etapie ewolucji. Protoplaneta to obiekt utworzony ze zderzeń planetozymali.

  • Macierze

    Pod pojęciem macierze w matematyce określa się zbiór wielkości, które są ustawione w wiersze i kolumny w formie prostokątnej tablicy. Ogólny zapis macierzy...

Czytaj w Money.pl