Money.plTechnologieNauka i wiedzaLeksykon PTACOA (PAN)
Leksykon Polskiego Towarzystwa Astronomicznego
A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U W Z

COA (PAN)

Centralne Obserwatorium Astronomiczne Polskiej Akademii Nauk. Idea ogólnopolskiego obserwatorium astronomicznego i ośrodka badań astronomicznych powstała w czasie Pierwszego Zjazdu Astronomów Polskich w Odrodzonej Rzeczypospolitej w Toruniu z okazji 450 rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika w lutym 1923 r. W latach międzywojennych podjęto organizację Narodowego Instytutu Astronomicznego. Materialnym wyrazem tych działań były obserwatoria górskie na Łysinie (Lubomirze) i na Pop Iwanie w Karpatach Wschodnich. Po drugiej Wojnie Światowej, idea ta odżyła i wraz z powstaniem Polskiej Akademii Nauk (1951 r.) utworzono Zespół ds. budowy Centralnego Obserwatorium Astronomicznego PAN. Głównym wyposażeniem instrumentalnym COA miały być teleskop paraboliczny o średnicy lustra 2 m (do badań spektroskopowych), teleskop Schmidta 60/90 cm wyposażony w pryzmat obiektywowy (do spektrofotometrii i zdjęć bezpośrednich) i podwójny astrograf o średnicy 40 cm (do badań astrometrycznych). W roku 1955, jako zalążek COA, powołano do życia Zakład Astronomii PAN z pracowniami astrofizycznymi w Toruniu i Warszawie oraz stacją astrometryczną w Borowcu. W roku 1958 zamówiono w Zakładach Zeissa w Jenie (NRD) teleskop Schmidta, który "chwilowo" umieszczono w 1962 r. w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Piwnicach k. Torunia (gdzie stoi i pracuje do dziś). Kontrakt na teleskop 2 m., podpisany 14 sierpnia 1968 r., zerwano w końcu 1969 r. W tej sytuacji i wobec zbliżającej się 500 rocznicy urodzin Kopernika astronomowie polscy podjęli starania o przekształcenie Zakładu Astronomii PAN w Centrum Astronomii im. Mikołaja Kopernika i o budowę dla niego odpowiedniego "zaplecza kubaturowego". Przy znacznym poparciu finansowym National Science Foundation (USA) pobudowano w Warszawie budynek Centrum Astronomicznego (CAMK) wraz z hotelem, który ma służyć wszystkim polskim astronomom jako ośrodek badań naukowych i szerokiej wymiany międzynarodowej.



Zobacz także
  • Obserwatorium w Białkowie

    Prywatne obserwatorium założone około 1880 r. przez Wuczychowskiego, właściciela majątku Białków, ok. 70 km na płn.-zach. od Wrocławia. Od 1932 r. własność Uniwersytetu Wrocławskiego. Filia...

  • Ziemia

    Planeta Układu Słonecznego, trzecia licząc w kolejności rosnącej od Słońca. Kształt kulisty z lekko spłaszczonymi biegunami. Promień orbity 149,6 mln km (1 AU), okres obiegu 365,26 dni, promień...

  • moduł odległości

    Sposób podawania odległości do obiektu w postaci różnicy między jego obserwowaną a absolutną wielkością gwiazdową. Zależność między wielkościami gwiazdowymi a odległościa wyraża wzór: m - M = 5 *...

  • Lisek

    zob. Lis

  • Wzór na pole graniastosłupa

    Graniastosłup to rodzaj wielościanu, którego wierzchołki położone są na dwóch równoległych płaszczyznach, nazywanych podstawami, wszystkie krawędzie leżące poza tymi podstawami są do siebie...