Money.plNauka i wiedzaKalendariumWrzesień23 września
Fot. MorePixels/iStockphoto

23 września:

 

Według kalendarza gregoriańskiego 23 września jest 266 dniem roku. Do końca roku pozostało 99 dni. Co 4 lata, a więc w rok przestępny 23 września stanowi 267 dzień roku.

 

 

Solenizanci 23 września :

 

Andrzej, Antoni, Bernardyna, Bogusław, Elżbieta, Jan, Krzysztof, Piotr, Zachary i Zofia.

 

 

Święta polskie i międzynarodowe:


  1. początek astronomicznej jesieni
  2. Święto Plonów, Dożynki: etniczne święto słowiańskie – równonoc jesienna
  3. Arabia Saudyjska – Święto Zjednoczenia Królestwa
  4. według kalendarza hinduskiego – pierwszy dzień miesiąca Asvina



Ważne wydarzenia w Polsce:



1492 – Królem Polski został Jan Olbracht.
1648 – Bitwa pod Piławcami - Powstanie Chmielnickiego.
1699 – Z terytorium Polski widoczne było całkowite zaćmienie Słońca.
1720 – Założone zostało Towarzystwo Literackie w Gdańsku.
1771 – Zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Stołowiczami - Konfederacja barska.
1831 – W płockim ratuszu odbywa się ostatnia sesja Sejmu Królestwa Polskiego.
1905 – Późniejszy prymas Polski August Hlond otrzymuje święcenia kapłańskie.
1922 – W związku z problemami z korzystaniem z portu w Wolnym Mieście Gdańsku, Sejm upoważnił rząd do budowy portu morskiego w Gdyni.
1939 – Kampania wrześniowa - Bitwa pod Krasnobrodem.
1941 – Przeprowadzone zostały pierwsze egzekucje w komorach gazowych w Auschwitz.
1942 – W Szydłowcu zlikwidowano getto.
1943 – Rozpoczyna się likwidacja getta w Wilnie.
1944:
- 54. dzień powstania warszawskiego - pogorszenie sytuacji wojska i ludności na Żoliborzu, bombardowanie dzielnicy.
- Dekretem Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego został wydany Kodeks Karny Wojska Polskiego.
1976 – Powstaje Komitet Obrony Robotników (KOR).
1991 – Poznań: odbył się pierwszy polski koncert zespołu Deep Purple.
2001 – Odbywają się wybory parlamentarne, w których zwyciężyła koalicja SLD-UP
2005 – Na warszawskiej giełdzie zadebiutowały akcje Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa.



Ważne wydarzenia Międzynarodowe:



867 – Bazyli I, współregent bizantyjski zamordował Michała III i zasiadł na tronie cesarskim. Dał początek dynastii macedońskiej.
1122 – Papież Kalikst II i cesarz niemiecki Henryk V zawarli konkordat wormacki, co zakończyło tzw. spór o inwestyturę.
1386 – Mircza Stary został hospodarem wołoskim.
1459 – Yorkowie pokonali Lancasterów w bitwie pod Blore Heath - Wojna Dwóch Róż.
1642 – Angielska wojna domowa: zwycięstwo Rojalistów w bitwie pod Powick Bridge.
1669 – Cesarz Leopold I Habsburg założył Uniwersytet w Zagrzebiu.
1795 – Rewolucja francuska: Termidorianie doprowadzili do uchwalenia trzeciej w dziejach Francji konstytucji.
1806 – Zakończyła się ekspedycja Meriwethera Lewisa i Williama Clarka, pierwsza, która drogą lądową na zachód poprzez kontynent amerykański dotarła do wybrzeża Pacyfiku.
1821 – Wojska greckie zdobyły miasto Tripoli na Peloponezie i dokonały masakry 32 tysięcy Turków i Żydów - Wojna o niepodległość Grecji.
1846:
- Niemiecki astronom Johann Gottfried Galle odkrył planetę Neptun.
- Zwycięstwo Amerykanów w bitwie od Monterrey - Wojna amerykańsko-meksykańska
- Wojska amerykańskie odnioszą decydujące zwycięstwo w bitwie nad Wood Lake podczas wojny z Dakotami.
1880 – Premierem Francji zostaje Jules Ferry.
1885 – Austriacki chemik Carl Auer von Welsbach opatentował tzw. koszulkę Auera, stosowaną jako żarnik w lampach gazowych.
1889 – W Japonii założono firmę Nintendo.
1895 – We Francji powołano Powszechną Konfederację Pracy.
1900 – Feldmarszałek Alfred von Waldersee został głównodowodzącym międzynarodowych sił mających stłumić powstanie bokserów w Chinach.
1903 – Założono niemiecki klub piłkarski SpVgg Greuther Fürth.
1908 – Został założony Uniwersytet Alberty w kanadyjskim Edmonton.
1910 – Pilot Leo Chavez na samolocie Bleriot XI przeleciał nad Alpami.
1913 – Francuski pilot Roland Garros przeleciał po raz pierwszy nad Morzem Śródziemnym.
1918 – Wojna domowa w Rosji: w Ufie powołano antybolszewicki Ogólnorosyjski Rząd Tymczasowy.
1919 – Założono portugalski klub sportowy CF Os Belenenses.
1920 – Alexandre Millerand został prezydentem Francji.
1923:
Rada Ligi Narodów oficjalnie przyznała Wielkiej Brytanii mandat Palestyny.
W Bułgarii wybuchło powstanie wrześniowe, zainicjowane przez Bułgarską Partię Komunistyczną w odpowiedzi na prawicowo-wojskowy zamach stanu.
1929 – Premierem Litwy został Juozas Tubelis.
1931 – Meksyk wstąpuje do Ligi Narodów.
1932 – Powstaje Królestwo Arabii Saudyjskiej.
1938 – Ogłoszono powszechną mobilizację w Czechosłowacji.
1939:
- Do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück przybył pierwszy transport Polek.
- Podczas Wystawy Światowej w Nowym Jorku zapieczętowano kapsułę czasu zawierającą m.in. 1100 mikrofilmów. Kapsuła ma zostać otwarta w 6939 roku.
1940 – II wojna światowa w Afryce: początek operacji Menace – nieudanej próby desantu i zdobycia przez aliantów portu w Dakarze w Senegalu, będącego pod kontrolą francuskiego rządu Vichy.
1942 – Bitwa stalingradzka: Rosjanie zdobyli tzw. Dom Pawłowa.
1949 – Prezydent Harry Truman poinformował, że USA posiadają dowody na przeprowadzenie przez ZSRR w ostatnich tygodniach pierwszego próbnego wybuchu bomby atomowej (doszło do niego 29 sierpnia).
1950 – Kongres Stanów Zjednoczonych uchwalił ustawę o działalności antyamerykańskiej (początek maccartyzmu).
1952 – Kamil Szamun został prezydentem Libanu.
1956 – Jordański żołnierz otworzył ogień do uczestników konferencji archeologicznej w izraelskim kibucu Ramat Rachel; zginęły 4 osoby, a 17 zostało rannych.
1962 – Powstała węgierska grupa rockowa Omega.
1965 – II indyjsko-pakistańska wojna o Kaszmir: nastąpiło zawieszenie broni wynegocjowane dzięki pomocy ONZ.
1966 – Na Księżycu rozbiła się amerykańska bezzałogowa sonda Surveyor 2.
1970 – Premiera filmu Tora! Tora! Tora!.
1973 – Po powrocie z wygnania Juan Perón został ponownie wybrany na prezydenta Argentyny.
1976 – Zakończyła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 22.
1980 – W Pittsburghu odbył się ostatni koncert Boba Marleya.
1982 – Amin Dżemajel został prezydentem Libanu.
1983:
- W okolicach lotniska w Abu Zabi (ZEA) po wybuchu bomby na pokładzie należącego do Gulf Air Boeinga 737 112 osób zginęło.
- Saint Kitts i Nevis został członkiem ONZ.
1997 – Na Słowacji utworzono Park Narodowy Płaskowyż Murański.
1999 – NASA straciła łączność z sondą Mars Climate Orbiter.
2000 – Zostały odkryte księżyce Saturna: Siarnaq i Tarvos.
2001 – W indyjskim stanie Kerala zakończyły się trwające z przerwami od 25 lipca opady czerwonego deszczu, zawierającego nieznane nauce żywe komórki.
2002 – W Belgii zalegalizowano eutanazję.
2003 – Przez ponad dwie godziny 3 mln mieszkańców Szwecji i Danii pozbawionych było prądu.
2006:
- W zamachu bombowym w Bagdadzie zginęło co najmniej 38 osób, w większości kobiety i dzieci stojące w kolejce po olej.
- Toomas Hendrik Ilves zostaje wybrany przez kolegium elektorskie na urząd prezydenta Estonii, pokonując ubiegającego się o reelekcję Arnolda Ruutela.
2009 – 45 osób zginęło w katastrofie budowlanej w indyjskim mieście Korba

 

 

23 września urodził się m.in. :



480 p.n.e. – Eurypides, grecki dramaturg (zm. 406 p.n.e.)
63 p.n.e. – Oktawian August, cesarz rzymski (zm. 14)
1158 – Godfryd II Plantagenet, książę Bretanii (zm. 1186)
1161 – Takakura, cesarz Japonii (zm. 1181)
1215 – Kubilaj-chan, wielki chan Mongolii (zm. 1294)
1392 – Filippo Maria Visconti, książę Mediolanu (zm. 1447)
1861 – Robert Bosch, niemiecki przemysłowiec (zm. 1942)
1865 – Emmuska Orczy, angielska pisarka pochodzenia węgierskiego (zm. 1947)
1867 – John Lomax, amerykański muzykolog, folklorysta (zm. 1948)
1890 – Friedrich Paulus, niemiecki dowódca wojskowy, feldmarszałek III Rzeszy, dowódca 6. Armii (zm. 1957)
1895 – Zdzisław Górzyński, polski dyrygent (zm. 1977)
1897 – Walter Pidgeon, kanadyjski aktor (zm. 1984)
1904 – Andrzej Stopka, polski scenograf, malarz, karykaturzysta (zm. 1973)
1905 – Eugeniusz Stawiński, polski polityk, minister przemysłu lekkiego (zm. 1989)
1906 – Ludwik Świeżawski, polski pisarz (zm. 1991)
1923 – Krystyna Sznerr, polska aktorka, reżyser, śpiewaczka (zm. 1994)
1926 – John Coltrane, amerykański saksofonista jazzowy (zm. 1967)
1927 – Edward Sturlis, polski twórca filmów animowanych, reżyser, scenarzysta (zm. 1980)
1945 – Igor Iwanow, rosyjski polityk, minister spraw zagranicznych
1948 – Jurij Jechanurow, ukraiński polityk, premier Ukrainy
1968 – Daniel Dumitrescu, rumuński bokser
1969 – Jan Suchopárek, czeski piłkarz
1981 – Robert Doornbos, holenderski kierowca wyścigowy Formuły 1
1983 – Emma Johansson, szwedzka kolarka szosowa
1989 – Aleksandra Szafraniec, polska siatkarka



23 września zmarli m.in.:



78 – Linus, święty, papież (ur. ?)
1230 – (lub 24 września) Alfons IX, król Leónu (ur. 1171)
1241 – Snorri Sturluson, islandzki poeta (ur. 1179)
1535 – Katarzyna saska, pierwsza żona króla Gustawa Wazy (ur. 1513)'
1885 – Carl Spitzweg, niemiecki malarz, rysownik (ur. 1808)
1889 – Wilkie Collins, angielski pisarz (ur. 1824)
1922 – Lew Czugajew, rosyjski chemik (ur. 1873)
1929 – Richard Adolf Zsigmondy, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1865)
1930 – Antoni Prochaska, polski historyk (ur. 1852)
1939 – Zygmunt Freud, austriacki neurolog, psychiatra (ur. 1856)
1958 – Stanisław Zalewski, polski malarz (ur. 1896)
1961 – Anna Czapnikówna, polska aktorka (ur. 1938)
1962 – Józefina Kowalewska, polska baletmistrzyni (ur. 1888)
1987 – Bob Fosse, amerykański reżyser filmowy, aktor (ur. 1927)
1988 – Włodzimierz Dworzaczek, polski historyk, heraldyk, genealog, profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza (ur. 1906)
1989 – Adolf Chronicki, polski aktor (ur. 1912)
2002 – John Baptist Wu Cheng-chung, chiński duchowny katolicki, kardynał, biskup Hongkongu (ur. 1925)
2003 – Zofia Chądzyńska, polska pisarka, tłumaczka (ur. 1912)
2009 – Felix Bowness, brytyjski aktor (ur. 1922)
2010 – Fernando Riera, chilijski piłkarz (ur. 1920)

 

źródło:pl.wikipedia.org



Pochwal się na swojej stronie,
że czytasz Money.pl
Czytam Money.pl