Money.plNauka i wiedzaKalendariumGrudzień4 grudnia
Fot. MorePixels/iStockphoto

4 grudnia

 

Według kalendarza gregoriańskiego 4 grudnia jest 338 dniem roku. Do końca roku pozostało 27 dni. Co 4 lata, a więc w rok przestępny 4 grudnia stanowi 339 dzień roku.

 

Solenizanci 4 grudnia:

 

Filip, Hieronim, Jan, Barbara, Bernard, Klemens, Krystian.

 

Święta polskie i międzynarodowe:

 

Międzynarodowe:

  1. Indie – Dzień Marynarki Wojennej
  2. Tonga – Dzień Króla Jerzego Tupou V

 

Polskie:

  1. Święto Wojsk Rakietowych i Artylerii
  2. Barbórka – Dzień Górnika

 

 

Ważne wydarzenia w Polsce:

 

1337 – Biskupem warmińskim mianowany został Herman z Pragi.
1520 – Na Sejmie w Bydgoszczy zatwierdzony został przywilej toruński.
1862 – Uruchomiona została Kolej Warszawsko-Bydgoską.
1863 - Bitwa pod Sprową - Powstanie styczniowe.
1926 - Roman Dmowski utworzył Obóz Wielkiej Polski.
1930 – Upadł drugi rząd Józefa Piłsudskiego. Walery Sławek mianowanny został na nowego prezesa.
1941 – Władze hitlerowskie wydały rozporządzenie o utworzeniu sądów doraźnych dla Polaków i Żydów, na terenach zaanektowanych do III Rzeszy.
1956 – Reaktywacja ZHP.
1961 – Została uruchomiona Elektrociepłownia Siekierki.
1962 – We Wrocławiu rozpoczyna się proces 6 sprawców napadu na bank w Wołowie.
2009 – Ukazuje się ostatnie wydanie dziennika Trybuna.

 

Ważne wydarzenia Międzynarodowe:

 

502 p.n.e. – W Egipcie miało miejsce całkowite zaćmienie Słońca.
771 – Po śmierci swego brata Karlomana, Karol Wielki obejmuje samodzielne rządy w królestwie Franków.
1136 – Król Norwegii Harald IV został zamordowany.
1154 – Papieżem został Hadrian IV.
1214 – Królem Szkocji zostaje Aleksander II.
1270 – Henryk I został królem Nawarry.
1503 – Za sfałszowanie weksla Wit Stwosz został skazany na wypalenie piętna na policzkach i dożywotni zakaz opuszczania Norymbergi.
1533 – Iwan IV Groźny został wielkim księciem moskiewskim.
1563 – Zakończono obrady soboru trydenckiego.
1676 – Bitwa pod Lund - Wojna duńsko-szwedzka.
1759 – Bitwa pod Miśnią - Wojna siedmioletnia.
1791 – Ukazał się pierwszy numer brytyjskiego tygodnika The Observer.
1798 – Bitwa pod Civita Castellana - II koalicja antyfrancuska.
1808 – Wojska francuskie zajęły Madryt - Wojny napoleońskie.
1829 – Brytyjskie władze kolonialne w Indiach zakazały praktykowania rytuału sati – palenia wdowy na stosie pogrzebowym męża.
1872:
- Premierem Węgier został József Szlavy.
- Załoga brytyjskiego brygu Dei Gratia dostrzegła dryfujący amerykański statek Mary Celeste, jak się okazało bez załogi, której nigdy nie odnaleziono.
1881 – Ukazał się pierwszy numer Los Angeles Times.
1897 – Klęską Greków zakończyła się wojna grecko-turecka.
1905 – Na ulice czeskiej Opawy wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne
1909:
- W Londynie rozpoczęła się konferencja, mająca na celu sporządzenie katalogu zasad prawa międzynarodowego dotyczących działań wojennych na morzu.
- Założono klub hokejowy Montréal Canadiens.
1915 – Papież Benedykt XV utworzył Archidiecezję Winnipeg w Kanadzie.
1918 – Woodrow Wilson wyruszył na rozmowy pokojowe do Wersalu, stając się pierwszym urzędującym prezydentem USA, który odwiedził Europę.
1920 – Armia Czerwona zdobyła Erywań; upadek Demokratycznej Republiki Armenii.
1926 – Aleksandros Zaimis został premierem Grecji.
1930 – Watykan wyraził zgodę na naturalną regulację poczęć.
1933 – Rozpoczęła się Wystawa Berlińska.
1934 – W Japonii utworzono 5 parków narodowych.
1941 – W Moskwie zakończyły się dwudniowe rozmowy między Józefem Stalinem a gen. Władysławem Sikorskim.
1943 – Około 1800 osób zginęło w wyniku bombardowania Lipska przeprowadzonego przez Royal Air Force.
1944:
- W wyniku bombardowania Heilbronnu zginęło około 6500 osób.
- W Atenach krwawo stłumiono dwudniowe masowe demonstracje lewicy.
1945 – Senat Stanów Zjednoczonych zatwierdził członkostwo kraju w ONZ.
1946 – W moskiewskich zakładach MZMA rozpoczęto seryjną produkcję samochodów marki Moskwicz.
1947 – W Norymberdze zakończył się proces prawników z czasów Rzeszy.
1957 – W masywie Ich Bogdyn nuruu w południowej Mongolii wystąpiło trzęsienie ziemi o sile 8,1 stopni w skali Richtera. Wstrząs był odczuwalny na 5 mln km², a poważne zniszczenia odnotowano na terenie 300 tysięcy km².
1958:
- Dahomej (późniejszy Benin) i Wybrzeże Kości Słoniowej otrzymały autonomię w ramach Wspólnoty Francuskiej.
- Robert Timm i John Cook na samolocie Cessna 172 rozpoczęli z Las Vegas najdłuższy lot w historii lotnictwa z tankowaniem w powietrzu (lądowanie 7 lutego 1959).
1963 – Aldo Moro został pierwszy raz premierem Włoch.
1964 – Ukazał się album Beatles for Sale grupy The Beatles.
1965 – NASA wystrzeliła statek kosmiczny Gemini 7.
1971:
- Armia indyjska wkroczyła na teren Bengalu Wschodniego, przyczyniając się do późniejszego oderwania się Bangladeszu od Pakistanu.
- W Belfaście 15 osób zginęło, a 17 zostało rannych w wyniku eksplozji bomby podłożonej w pubie przez protestanckie Ochotnicze Siły Ulsteru.
1972 – W wyniku zamachu stanu władzę w Hondurasie przejął generał Oswaldo López Arellano.
1974 – Na Sri Lance 191 osób zginęło w katastrofie holenderskiego samolotu Douglas DC-8, wiozącego pielgrzymów indonezyjskich do Mekki.
1976 – Jean-Bédel Bokassa proklamował Republikę Środkowoafrykańską monarchią i zmienił nazwę kraju na Cesarstwo Środkowoafrykańskie. Dokładnie rok później koronował się na cesarza i przyjął imię Bokassa I.
1977 – W katastrofie porwanego Boeinga 737 w Malezji zginęło 100 osób.
1978 – Amerykańska sonda Pioneer Venus 1 weszła na orbitę Wenus.
1980:
- Rozpad angielskiej grupy muzycznej Led Zeppelin, która była jednym z pionierów hard rocka.
- Premier Portugalii Francisco Sá Carneiro, minister obrony Adelino Amaro da Costa wraz ze swymi żonami, szef gabinetu premiera i 2 pilotów zgineli w katastrofie lotniczej pod Lizboną.
1982 – Chiny przyjęły obecną konstytucję.
1984 – Kuwejcki samolot lecący z Dubaju do Karaczi został porwany przez związanych z Hezbollahem szyickich terrorystów i skierowany do Teheranu.
1985 – Zwodowano jedyny dzisiaj rosyjski lotniskowiec Admirał Kuzniecow.
1989 – W Moskwie na spotkaniu przedstawicieli państw Układu Warszawskiego potępiono interwencję w Czechosłowacji w 1968 roku jako sprzeczną z prawem międzynarodowym.
1990 – Duński okręt podwodny KDM Saelen zatonął podczas holowania z Kopenhagi do Arhus.
1998 – Został wyniesiony na orbitę moduł Unity, pierwszy zbudowany przez Amerykanów komponent Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).
1999 – Yukta Mookhey z Indii zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1999.
2002:
- Całkowite zaćmienie Słońca widoczne w południowej Afryce, na Oceanie Indyjskim i w Australii.
- W wyniku wybuchu bomby na indonezyjskiej wyspie Sulawesi w barze sieci McDonald's zginęły 3 osoby, a 11 zostało rannych.
2005 – Nursułtan Nazarbajew wygrał po raz trzeci wybory prezydenckie w Kazachstanie.
2006 – W Bagdadzie 19-letni amerykański żołnierz Ross McGinnis zginął rzucając się na na odpalony granat i ratując w ten sposób życie 4 innym żołnierzom.
2009 – Co najmniej 39 osób zginęło w zamachu bombowym na meczet w pakistańskim Rawalpindi.
2010 – W Hiszpanii wprowadzono Z powodu strajku kontrolerów ruchu lotniczego stan wyjątkowy

4 grudnia urodził się m.in. :

 

1689 – Gotfryd Lengnich, gdański historyk, prawnik (zm. 1774)
1695 – Franciszek Serrano, hiszpański dominikanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1748)
1711 – Maria Barbara Portugalska, królowa Hiszpanii (zm. 1758)
1828 – Adam Stanisław Sapieha, książę, polski polityk (zm. 1903)
1835 – Samuel Butler, angielski pisarz (zm. 1902)
1849 – Szalony Koń, wódz Oglalów (zm. 1877)
1895 – Feng Youlan, chiński filozof i historyk filozofii (zm. 1990)
1896 – Nikołaj Tichonow, rosyjski pisarz (zm. 1979)
1916 – Franz Seitelberger, austriacki neurolog, neuropatolog (zm. 2007)
1924 – Zdzisław Kozień, polski aktor (zm. 1998)
1925 – Lino Lacedelli, włoski wspinacz (zm. 2009)
1926 – Carl Zimmerer, niemiecki ekonomista (zm. 2001)
1954 – Tony Todd, amerykański aktor
1955 – Cassandra Wilson, amerykańska wokalistka jazzowa
1973 – Tyra Banks, amerykańska modelka
1987 – Orlando Brown, amerykański aktor, piosenkarz, raper
1990 – Lukman Haruna, nigeryjski piłkarz
1993 – Reruhi Shimizu, japoński skoczek narciarski i kombinator norweski

4 grudnia zmarli m.in.:

 

 

771 – Karloman, król Franków (ur. ok. 751)
880 – Seiwa, cesarz Japonii (ur. 850)
1136 – Harald IV Gille, król Norwegii (ur. ok. 1094)
1341 – Janisław, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński (ur. ?)
1517 – Iwan Sapieha, wojewoda podlaski, wojewoda witebski (ur. ok. 1450)
1533 – Wasyl III Rurykowicz, wielki książę moskiewski (ur. 1479)
1574 – Jerzy Joachim Retyk, niemiecki matematyk i astronom (ur. 1514)
1828 – Robert Jenkinson, hrabia, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1770)
1863 – Aleksander Edelstein, polski rotmistrz, powstaniec styczniowy
1893 – John Tyndall, irlandzki fizyk (ur. 1820)
1934 – Adrien de Gerlache, belgijski badacz polarny (ur. 1866)
1935 – Charles Robert Richet, francuski lekarz, fizjolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1850)
1945 – Thomas Hunt Morgan, amerykański biolog, genetyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1866)
1969 – Karl Kaufmann, niemiecki działacz nazistowski, gauleiter Hamburga (ur. 1900)
1975 – Hannah Arendt, amerykańska politolog, filozof, publicystka pochodzenia niemieckiego (ur. 1906)
1980 – Francisco Sá Carneiro, portugalski polityk, premier Portugalii (ur. 1934)
1980 – Stanisława Walasiewicz, polska lekkoatletka, sprinterka (ur. 1911)
2000 – Hans Carl Artmann, austriacki poeta (ur. 1921)
2004 – Wolfgang Hempel, niemiecki dziennikarz sportowy (ur. 1927)
2006 – Joseph Ki-Zerbo, burkiński historyk, polityk, laureat nagrody Right Livelihood (ur. 1922)
2007 – Pimp C, amerykański raper, członek zespołu UGK (ur. 1973)
2011 - Adam Hanuszkiewicz, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1924)

 

źródło:pl.wikipedia.org

Pochwal się na swojej stronie,
że czytasz Money.pl
Czytam Money.pl