Polskie Noble przyznane. Oto laureaci

Polskie Noble przyznane. Oto laureaci

Fot. PAP/Fundacja na rzecz Nauki Polskiej

Profesorowie: Krzysztof Palczewski, Mieczysław Mąkosza, Maciej Wojtkowski i Ewa Wipszycka to laureaci tegorocznych Nagród Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Wyróżnienia, popularnie określane mianem polskich Nobli, zostaną wręczone po raz 21.

Uroczystość wręczenia nagród odbędzie się 6 grudnia na Zamku Królewskim w Warszawie. Laureaci otrzymają po 200 tysięcy złotych.

Nagrody FNP - nazywane czasem polskimi Noblami - uważa się za najpoważniejsze wyróżnienie naukowe w Polsce. Otrzymują je wybitni uczeni za osiągnięcia, które przesuwając granice poznania, otwierają nowe perspektywy badawcze, wnoszą wybitny wkład w postęp cywilizacyjny i kulturowy naszego kraju oraz zapewniają mu znaczące miejsce w nauce światowej.

Pierwszy z tegorocznych laureatów - prof. Krzysztof Palczewski z Case Western Reserve University w Cleveland (USA) - otrzymał Nagrodę FNP w obszarze nauk o życiu i o Ziemi. Do jego najważniejszych dokonań należy skrystalizowanie i opisanie struktury białka zwanego rodopsyną oraz odkrycie mechanizmów powodujących degenerację siatkówki oka prowadzącą do utraty wzroku.

Zdaniem prezesa FNP prof. Macieja Żylicza prof. Palczewski powinien znaleźć się w gronie tegorocznych laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie chemii. Otrzymali ją amerykańscy uczeni za badania nad inteligentnymi receptorami na powierzchni komórek. Tymczasem strukturę receptorów - dla komórek oka reagujących na światło - określił również właśnie prof. Palczewski.

Myślałem, że dostanie Nagrodę Nobla. Otarł się o nią, ale niestety się nie załapał - powiedział PAP prof. Maciej Żylicz komentując przyznanie Nobla Amerykanom.

Laureatem Nagrody FNP w obszarze nauk chemicznych i o materiałach został prof. Mieczysław Mąkosza z Instytutu Chemii Organicznej PAN. Doceniono go za opracowanie i wprowadzenie do kanonu chemii organicznej nowej reakcji - Zastępczego Podstawienia Nukleofilowego.

Reakcja ta dotyczy związków aromatycznych, które mają ogromne znaczenie w życiu codziennym. Stosuje się je m.in. w przemyśle farmaceutycznym, środkach ochrony roślin, elektronice. Związki te swoją budową przypominają plaster miodu, złożony z węgla i wodoru, w którego wnętrzu zamknięte są wolne elektrony tworzące tzw. chmurę elektronową.

Głównym osiągnięciem prof. Mąkoszy jest odkrycie i wyjaśnienie szczegółowych cech tej reakcji, takich jak orientacja, zakres i ograniczenia, a także subtelnych szczegółów jej mechanizmu. Dokonanie to w znaczny sposób przyczyniło się do rozwoju chemii organicznej zarówno w sensie intelektualnym, jak i praktycznym.

W obszarze nauk matematyczno-fizycznych i inżynierskich uhonorowano prof. Macieja Wojtkowskiego z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. FNP nagrodziła go za opracowanie i wprowadzenie do praktyki okulistycznej metody tomografii optycznej z detekcją fourierowską.

Tomografia optyczna pozwala na rekonstruowanie za pomocą światła trójwymiarowej struktury tkanki z rozdzielczością rzędu mikrometrów. Umożliwia ona bezbolesną i prowadzoną na żywo obserwację funkcji i struktur organizmu.

Prof. Ewa Wipszycka z Uniwersytetu Warszawskiego została tegoroczną laureatką Nagrody FNP w obszarze nauk humanistycznych i społecznych za wszechstronną rekonstrukcję funkcjonowania wspólnot klasztornych w późnoantycznym Egipcie.

Nagrodzona monografia Mnisi i wspólnoty monastyczne w Egipcie, wieki IV-VIII podsumowuje trzy dekady badań laureatki nad przestrzenną, wspólnotową i ekonomiczną organizacją klasztorów zlokalizowanych nad Nilem w pierwszych wiekach chrześcijaństwa.

Kandydatów do Nagrody FNP mogą zgłaszać wybitni przedstawiciele nauki zaproszeni imiennie przez Zarząd i Radę Fundacji. Rolę Kapituły konkursu pełni Rada Fundacji, która dokonuje wyboru laureatów na podstawie opinii niezależnych recenzentów i ekspertów oceniających dorobek kandydatów.

Nagrody FNP są przyznawane od 1992 r. Grono laureatów, łącznie tegorocznymi zdobywcami Nagrody, liczy już 76 osób. Są wśród nich tak wybitni profesorowie, jak m.in. Tomasz Dietl, Andrzej Jajszczyk, Wiesław W. Jędrzejczak, Krzysztof Matyjaszewski, Karol Modzelewski, Karol Myśliwiec, Andrzej Paczkowski, Jadwiga Staniszkis, Jan Strelau, Jerzy Szacki, Andrzej Udalski, Aleksander Wolszczan.

PAP
Czytaj także
Polecane galerie
2012-11-07 10:00 Bywalec forum
Dopóki polskie rządy nie będą w stanie pojąć, że nauka to prawdziwa promocja naszego kraju (a nie promocje w stylu polub Wrocław - na które wydaje się ogromne pieniądze, a wyników nie sposób tak naprawdę sprawdzić), dopóty będą rozdawane polskie fryderyki, polskie noble (swoją droga czy to jest legalne - używanie słów polski nobel). Są przykłady jak można pogodzić naukowców,biznes i promocję kraju (nie trzeba tego wymyślać - wystarczy skopiować zachowania). Każde odkrycie i wynalazek, myśl może promować nasz bidny kraj - przy okazji budzi to szacunek i ciekawość, nie wynikającą (przemijającą) z chwilowego zauroczenia pięknymi obrazami reklamy, a szacunku dla umysłu (ten szacunek poparty patentami daje miliony dolarów).

Kolejna sprawa to oczywiście patenty - dlaczego ten aspekt nie jest popierany/dofinansowany przez NIKOGO kto lubi stać i grzać się w blasku sportowców, naukowców, ludzi sukcesu - przecież obecnie bez czegoś takiego w zasadzie każde odkrycie jest opatentowane przez wrogi :)/zagraniczny biznes.

Politycy!
Bądźcie prawi i rozumni - a Polska będzie krainą wynalazczości (opatentowanej (ma się rozumieć) i wspieranej z wzajemnością przez nasz kraj)

pompatyczne tak, tak