Naukowcy wreszcie zgodni: Oto prawdziwe dzieje Księżyca

Naukowcy wreszcie zgodni: Oto prawdziwe dzieje Księżyca

Fot. NASA/JPL-Caltech

Naukowcy potwierdzili, że Księżyc powstał po zderzeniu młodej Ziemi i ciała niebieskiego wielkości Marsa. Śladem tego wydarzenia jest charakterystyczna proporcja izotopów cynku w księżycowych skałach - czytamy w Nature.

Zgodnie z teorią wielkiego zderzenia, nasz naturalny satelita powstał w wyniku kolizji między młodą Ziemią a planetą o nazwie Theia. Zderzenie było tak potężne, że trudno je sobie nawet wyobrazić. O jego sile pewne pojęcie może dać porównanie Thei z asteroidą, która doprowadziła do zagłady dinozaurów. Wspomniana asteroida mogła być wielkości Manhattanu, podczas gdy Theia przypominała Marsa.

Zderzenie z Ziemią uwolniło takie mnóstwo energii, że Theia stopiła się i wyparowała, podobnie jak większa część płaszcza praziemi. Część skał, które wówczas wyparowały, z czasem opadła na powierzchnię naszej planety i się zestaliła; część skondensowała się, tworząc Księżyc. Powstanie układu Ziemia-Księżyc w efekcie potężnej kolizji potwierdziły wyniki symulacji komputerowych. Teorię tę przyjmuje duża część naukowców, gdyż dobrze wyjaśnia ona dynamikę orbit obu ciał niebieskich i najważniejsze cechy występujących na Księżycu minerałów.

Czytaj więcej Planeta z czterema słońcami. Pierwsza taka! Zespół amerykańskich, brytyjskich i szwajcarskich astronomów ogłosił odkrycie planety znajdującej się w układzie czterech gwiazd.

Księżycowe skały pod względem chemicznym z reguły podobne są do swoich ziemskich odpowiedników. Różnią się od nich jednak zawartością pierwiastków łatwo topniejących i parujących (mówi się o nich pierwiastki umiarkowanie lotne); mało w nich sodu, potasu, cynku i ołowiu - zauważa jeden z autorów publikacji w Nature, Frederic Moynier z Washington University w St. Louis.

Takie niedobory łatwo wytłumaczyć, przyjmując wspomnianą teorię potężnego zderzenia u zarania Księżyca. Jeśli względny niedobór pewnych pierwiastków wynika z tego, że wyparowały podczas potężnego zderzenia, cała historia powinna znaleźć odzwierciedlenie również w proporcji izotopów - zastrzega Moynier.

Izotopy są odmianami pierwiastków, które różnią się liczbą neutronów i protonów w jądrze. W praktyce izotopy jednego pierwiastka różnią się właściwościami fizycznymi, np. gęstością, temperaturą wrzenia i topnienia. Kiedy więc skała topi się i paruje, lżejsze izotopy przyjmują postać pary szybciej, niż ich cięższe odpowiedniki. W efekcie para jest bogatsza w izotopy lżejsze, a to, co pozostało z ciała stałego, obfituje w izotopy cięższe - tłumaczy Moynier.

Czytaj więcej Meteoryt dostarcza informacji o Marsie Meteoryt Tissint spadł w Maroku 14 miesięcy temu. Okazało się, że pochodzi z Marsa. Eksperci badający proporcje izotopów w skałach z Księżyca jeszcze do niedawna nie byli w stanie potwierdzić, że Księżyc powstał w efekcie zderzenia, przez które część skał wyparowała. Badania pod tym kątem prowadzono od czasów misji Apollo, która już w latach 70 dostarczyła na Ziemię pierwsze księżycowe skały. Nowych dowodów dostarczył teraz Moynier i jego zespół - Randal Paniello i James Day ze Scripps Institution of Oceanography.

Badacze ci upewnili się m.in., że do zmian proporcji izotopów doszło na całym Księżycu, a nie tylko lokalnie (np. w procesach związanych z aktywnością wulkaniczną). W tym celu wykonali analizy aż 20 próbek skał przywiezionych z czterech misji Apollo (lądujących w innych miejscach Księżyca) i jednego księżycowego meteorytu. Dla porównania analizowali też 10 meteorytów marsjańskich (m.in. znalezionych na Antarktyce, a pochodzących ze zbiorów Field Museum, the Smithsonian Institution i z Watykanu).

W porównaniu ze skałami z Ziemi czy Marsa, skały z Księżyca miały zmniejszoną zawartość cynku - stwierdził Moynier. Jednocześnie były stosunkowo bogate w jego ciężkie izotopy. Zdaniem badacza różnice te najprościej jest wyjaśnić przyjmując, że warunki panujące w trakcie kształtowania się Księżyca (albo wkrótce potem) sprzyjały parowaniu pewnych pierwiastków oraz rozkładowi izotopów innemu, niż na Marsie czy Ziemi.

Czytaj więcej Odkryli nową planetę. 4 lata świetlne od nas Planeta ma masę zbliżoną do ziemskiej i okrąża gwiazdę podobną do Słońca. Jednocześnie jednolity rozkład izotopów cynku na całej powierzchni Księżyca nasuwa myśl, że charakterystyczna proporcja tych izotopów jest efektem procesu zachodzącego tam powszechnie, a nie lokalnie. Wszystko to - zdaniem naukowców - potwierdza, że w czasie, kiedy powstawał Księżyc, najprawdopodobniej nastąpiło potężne zderzenie, przez które stopniały skały.

Wnioski te są też istotne dla naszej wiedzy nt. początków Ziemi, ponieważ powstawanie Księżyca było ważnym wydarzeniem w początkach naszej planety - zauważa Moynier. Bez stabilizującego oddziaływania Księżyca Ziemia prawdopodobnie byłaby całkiem inna, niż jest. Eksperci w dziedzinie nauk o planetach sądzą, że obracałaby się szybciej, a więc panowałyby tu krótsze dni. Pogoda byłaby mniej przewidywalna, a klimat o wiele bardziej chaotyczny i bogatszy w ekstrema. Żylibyśmy w znacznie bardziej surowym świecie - o ile w ogóle udałoby się nam ewoluować.

kosmos, mars, ziemia, księżyc
PAP
Czytaj także
Polecane galerie
jakub2
31.61.199.* 2013-03-15 15:04
Mamy już powyżej uszu tych bzdurnych teorii prowadzących donikąd i coraz to nowe wymysły tzw. wykształciuchów którzy biorą pieniądze za głupie teorie które nie są do sprawdzenia i tylko wprowadzają w błąd mało myślących ludzi .
A wystarczy przeczytać biblię żeby się przekonać w sposób prosty że jest dziełem stwórczym BOGA
Ci tzw. uczeni na przestrzeni wieków twierdzili że ziemia jest płaska , co i do tej pory niektórzy tak twierdzą , ze jest też niewiadomego kształtu , a odkąd napisano biblię to jest napisane np. "A DUCH BOŻY UNOSIŁ SIĘ NAD OKRĘGIEM ZIEMI" i widziano przecież że inne ciała niebieski są okrągłe a nawet kuliste . Zresztą sama biblia nas ostrzega jest werset który mówi " STRZEŻCIE SIĘ NAUKI LUDZI"
Głupota tzw. uczonych obraża BOGA i ogłupia ludzi . łamiąc dziesięć przykazań BOŻYCH , A które JEZUS streścił do dwóch , mianowicie - "KOCHAJ BOGA I BLIŻNIEGO" z czego widzimy ze wykształciuchy zadufani w sobie nie kochają BOGA ani bliznieg , a i w innych dziedzinach życia człowieka wiele razy zaszkodzili swoimi teoriami , za które nigdy nie biorą odpowiedzialności
'
Mastah
31.0.2.* 2012-10-25 13:36
Warto bylo wydac miliardy i udawac ze sie cos robi przez 40 lat, zeby uzyskac tak istotna dla gatunku ludzkiego wiedze...
olry
93.181.189.* 2012-10-20 19:49
też mi odkrycie, sumeryjskie legendy sprzed 4 - 5 tys. lat o tym piszą , tyle, że pismem klinowym na glinianych cylindrach; Zacharia Sitchin w swoich książkach o bogach Edenu o tym pisze, więc jakie to odkrycie skoro ja o tym czytałem rok temu ????
Zobacz więcej komentarzy (8)