Money.plTechnologieNauka i wiedzaEgzaminyEgzamin gimnazjalny 2006co sprawdzano w części humanistycznej

CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA co sprawdzano w części humanistycznej

Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 Co sprawdzano w części humanistycznej egzaminu gimnazjalnego w kwietniu 2006 roku? Arkusz egzaminacyjny z zakresu przedmiotów humanistycznych został skonstruowany wokół tematu I śmiech niekiedy mo?e być nauką. Zadania obejmowały wiadomości i umiejętności zawarte w podstawie programowej następujących przedmiotów: język polski, historia, wiedza o społeczeństwie, plastyka i muzyka oraz ście?ek edukacyjnych: czytelniczej i medialnej, filozoficznej, europejskiej oraz kultury polskiej na tle tradycji europejskiej. W prezentowanym materiale zadania zostały pogrupowane w innej kolejności ni? w arkuszu egzaminacyjnym Układ ten jest zgodny z zapisami w standardach wymagań egzaminacyjnych i obejmuje następujące obszary standardów: ? czytanie i odbiór tekstów kultury ? tworzenie własnego tekstu. Poni?ej ? w obrębie pierwszego obszaru ? zamieszczono teksty kultury stanowiące podstawę zadań oraz same zadania, uporządkowane z uwzględnieniem poszczególnych standardów. W przypadku drugiego obszaru, w którym ka?de zadanie odnosiło się do kilku standardów, dla lepszej czytelności zrezygnowano z ich wyodrębnienia i uporządkowano zadania z uwzględnieniem dokonywania celowych operacji na tekście, tworzenia tekstu u?ytkowego i redagowania rozprawki. Przy wszystkich zadaniach podano liczbę punktów mo?liwych do uzyskania za ich rozwiązanie i wskazano sprawdzane za pomocą tych zadań umiejętności. W zadaniach zamkniętych wyboru wielokrotnego zaznaczono prawidłową odpowiedź, natomiast pod ka?dym zadaniem otwartym zamieszczono kilka przykładów poprawnych rozwiązań uczniowskich. Obszar I Czytanie i odbiór tekstów kultury [Umiejętności i wiadomości z tego obszaru sprawdzano, wykorzystując zamieszczone ni?ej teksty, diagram oraz rysunek satyryczny.] TEKST I W psychologii nie istnieje taka dziedzina badawcza jak psychologia humoru. Nie ulega jednak wątpliwości, ?e uśmiech odgrywa ogromną rolę w ?yciu zarówno dzieci, jak i dorosłych. O uśmiechu i poczuciu humoru z dr Bo?eną Makselon-Kowalską rozmawia Magdalena Buszek. MAGDALENA BUSZEK: Jaki jest związek psychologii z humorem? BOśENA MAKSELON-KOWALSKA: Psychologię z humorem łączy bardzo wiele. Człowiek nie mógłby się obejść bez śmiechu i poczucia humoru. Rodzimy się ze skłonnością do okazywania radości. Uśmiech jest jedną z podstawowych reakcji niemowlęcia. MB: Jakie są oblicza humoru? BM-K: Naukowcy doszli do przekonania, ?e poczucie humoru nie jest czymś jednorodnym. Humor mo?e mieć charakter pozytywny i konstruktywny lub wręcz przeciwnie ? mo?e być negatywny, destruktywny. Z pozytywnymi przejawami humoru mamy do czynienia wtedy, gdy dzięki niemu lepiej radzimy sobie z trudnymi sytuacjami w naszym ?yciu: śmiejąc się, rozładowujemy napięcie w kontaktach z ludźmi, dzięki humorystycznemu podejściu do świata nabieramy dystansu do siebie, otoczenia oraz innych ludzi. Istnieje tak?e inny aspekt śmiechu, o którym zwykle się nie mówi. Dotyczy on śmiechu pojawiającego się w sytuacji, 1 Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 gdy ludzie chcą załatwić porachunki między sobą. Wtedy słu?y on do tego, by powiedzieć uszczypliwą uwagę lub wyśmiać czyjeś słabości. MB: Skąd się w nas bierze poczucie humoru, rodzimy się z nim, czy te? kształtuje się ono w miarę dorastania? BM-K: Jak ju? wspominałam, rodzimy się ze skłonnością do okazywania radości, śmiejemy się, gdy jesteśmy zadowoleni, gdy jest nam dobrze. To, w jakim kierunku będzie ewoluować nasze poczucie humoru, jest w du?ym stopniu uwarunkowane doświadczeniami ?yciowymi. MB: Czy mo?emy nauczyć się bycia wesołym? BM-K: Przez całe ?ycie kształtujemy pewien smak obejmujący poczucie humoru. Decyduje on o tym, ?e ?arty rozśmieszające jedną osobę do łez dla innej mogą być wręcz ?ałosne. MB: Czy śmiechem mo?na leczyć ciało i duszę człowieka? BM-K: Śmiech ma dobry wpływ na naszą psychikę i oddziałuje na nasz układ krą?enia, ?masuje? serce i dotlenia krew. W czasie spontanicznego śmiechu wytwarzają się w organizmie przeciwciała chroniące nas przed wirusami i drobnoustrojami, zwłaszcza atakującymi górne drogi oddechowe. Mówi się, ?e mo?na leczyć śmiechem. Uśmierza on ból przez wytwarzanie naturalnych środków przeciwbólowych ? endorfin. MB: Czy mo?emy poprawić sobie humor, uśmiechając się do innych ludzi? BM-K: Zdecydowanie tak. Często nie doceniamy roli uśmiechu w naszym ?yciu. Z dnia na dzień, z roku na rok smutniejemy. Uśmiech mo?e sprawić cuda: wysłany do kogoś na pewno zostanie odwzajemniony przez jego adresata. Na podstawie: Z roku na rok smutniejemy, www.pretext.us.edu.pl. TEKST II Mają we zwyczaju bracia mniejsi1 pościć w niektóre dni roku, wtedy to nie jedzą po klasztorach mięsa; kiedy jednak?e znajdą się w podró?y, z racji tego, ?e ?yją z jałmu?ny, mogą jeść, co przed nich postawią. Tak więc, podró?ując, natknęli się dwaj bracia z onego zakonu w gospodzie na pewnego kupca, który zasiadł z nimi przy jednym stole, na który przyniesiono, z racji, ?e uboga to była gospoda, jedno tylko pieczone kurczę; kupiec, widząc, ?e kurczęcia mało dla niego, zwrócił się do zakonników i rzekł: ? Jeśli mnie pamięć nie myli, ?adną miarą nie jadacie w waszym zakonie mięsa w te dni. Na które to słowa musieli bracia, z racji reguły2, nie wdając się w dyskurs, odpowiedzieć, ?e prawdę rzekł; tak tedy spełniło się, czego kupiec pragnął, i zjadł kurczę, a bracia, jak umieli, tak musieli sobie poradzić. Po takiej uczcie trzej biesiadnicy udali się w drogę razem, a uszedłszy kawał drogi i natrafiwszy na rzekę szeroką i głęboką, jako ?e pieszo podró? odbywali ? bracia z racji ubóstwa, a kupiec skąpstwa ? wypadało, ?eby jeden z braci, którzy bosi3 byli, przeniósł na plecach owego kupca; tak tedy jeden z nich dawszy mu do potrzymania sandały, wsadził go sobie na plecy. Stało się, ?e gdy brat ów znajdował się na środku rzeki, przypomniał sobie o regule zakonnej, a zatrzymawszy się w tym trudzie świętego Krzysztofa4, podniósł głowę w stronę kupca, co mu cię?ył, i rzekł: ? Powiedz mi, nie masz ty czasem ze sobą pieniędzy? ? Jak?e by ? odrzekł kupiec ? czy?byście sądzili, ?e taki kupiec jak ja podró?uje bez pieniędzy?! ? Biedny ja ? rzekł zakonnik ? reguła zabrania nam nosić przy sobie pieniądze! I wrzucił kupca do rzeki. Kupiec uznawszy, ?e wyrządzony braciom despekt5 pomścili w ucieszny zaiste sposób, z wesołym śmiechem, spokojnie, poczerwieniawszy ze wstydu, zemstę oną zniósł. Leonardo da Vinci, Krotochwila6, jaką zakonnik jeden wyrządził kupcowi pewnemu, tł. L. Staff, [w:] Dawna nowela włoska, Warszawa 1969. 2 Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 1 bracia mniejsi ? franciszkanie reguła ? tu: zbiór norm postępowania ustalonych dla zakonników przez zało?yciela zakonu i potwierdzonych przez papie?a lub biskupa 3 bosi ? niektórzy zakonnicy zgodnie z surową regułą zakładali sandały na bose stopy 4 święty Krzysztof ? patron podró?nych; trudnił się przenoszeniem ludzi przez rzekę; jednym z przenoszonych miał być kilkuletni Chrystus [Krzysztof = Christophoros ?niosący Chrystusa?] 5 despekt ? obraźliwe lub lekcewa?ące zachowanie wobec kogoś; obraza 6 krotochwila ? tu: krótki utwór o charakterze ?artobliwym, operujący głównie komizmem sytuacyjnym 2 TEKST III 1 5 10 15 20 Dawnymi czasy, jak pewna wieść niesie, Czterech podró?nych zabłądziło w lesie, Mróz był tak mocny, noc była tak ciemną, śe chęć podró?y stała się daremną. Ogień więc rozło?yli I dnia czekać uradzili. ? Trzeba by ? rzecze jeden i poziewa ? Przynieść więcej drzewa. ? Trzeba by ? rzecze drugi Legając jak długi ? Rozszerzyć ogniska, By wszystkich grzało z bliska. ? Trzeba by ? zamruczał trzeci ? Czym zasłonić od zamieci. ? Trzeba by nie spać ? bąknął czwarty, Na łokciu oparty. Tak ka?dy powiedział, Co wiedział, I myśląc jeszcze o lepszym sposobie, Zasnął sobie. Có? z tego: ogień zgasł, a nieostro?ni Pomarli podró?ni. ? Gdzie bez czynu sama rada, Biada radźcom, dziełu biada! Aleksander Fredro, Trzeba by, [w:] Pisma wszystkie, t. XII, Warszawa 1962. TEKST IV I śmiech niekiedy mo?e być nauką, Kiedy się z przywar1, nie z osób natrząsa; I ?art dowcipną przyprawiony sztuką Zbawienny, kiedy szczypie, a nie kąsa; Ignacy Krasicki, Monachomachia (fragment), Wrocław 1969. 1 przywara ? wada zasługująca na upomnienie; złe przyzwyczajenie 3 Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 DIAGRAM Ulubione dowcipy Polaków absurdalne 5% nieprzyzwoite 4% polityczne 31% nie lubi dowcipów 5% sytuacyjne 53% inne 2% Na podstawie: Zdzisław Pietrasik, Z kogo się śmiejecie, [w:] ?Polityka? 2001, nr 13. RYSUNEK SATYRYCZNY Jacek Sasin, Do Unii i z powrotem. 4 Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 Standard 1. Czytanie tekstów kultury na poziomie dosłownym i przenośnym [7 punktów] Zadania Sprawdzano, czy umiesz Zadanie 2. (0-1) Tematem Tekstu I A. B. C. D. określić temat tekstu publicystycznego jest dziedzina badawcza psychologii. są relacje międzyludzkie. jest wpływ śmiechu na długość ?ycia człowieka. są śmiech i poczucie humoru. Zadanie 3. (0-1) Z odpowiedzi na pytanie: Jakie są oblicza humoru? wynika, ?e A. B. C. D. odczytać sens wypowiedzi humor ma zawsze jedno oblicze. oblicza humoru mogą być bardzo ró?ne. oblicza humoru niezwykle trudno sklasyfikować. występowanie humoru jest uwarunkowane genetycznie. Zadanie 5. (0-1) W wypowiedzi: Przez całe ?ycie kształtujemy pewien odczytać sens pojęcia smak obejmujący poczucie humoru. Decyduje on o tym, ?e ?arty rozśmieszające jedną osobę do łez dla innej mogą być wręcz ?ałosne słowo smak odnosi się do A. B. C. D. ogółu poglądów głoszonych przez psychologów. zmysłu decydującego o upodobaniach kulinarnych. apetytu; przyjemności, jaką mo?e sprawiać jedzenie. gustu; elegancji, poczucia piękna i wytworności. Zadanie 9. (0-1) Wyra?enie: trud świętego Krzysztofa oznacza w tekście krotochwili A. B. C. D. przenoszenie kupca przez rzekę. przenoszenie baga?u przez rzekę. przeprawę zakonników przez rzekę. przeprawę kupca przez rzekę. 5 odczytać znaczenie powiedzenia o charakterze przenośnym w kontekście fragmentu tekstu Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 Zadanie 13. (0-1) Bohaterami utworu Aleksandra Fredry są A. B. C. D. określić bohaterów wiersza znani z historii podró?nicy. fikcyjne postacie podró?nych. podró?ni ? znajomi narratora. narrator i jego towarzysze podró?y. Zadanie 17. (0-1) Autor przedstawionej pracy A. B. C. D. odczytać treść dzieła plastycznego ośmiesza postacie z ?ycia politycznego. komentuje otaczającą go rzeczywistość. przedstawia fakt historyczny. informuje o wydarzeniu kulturalnym. Zadanie 21. (0-1) Uzupełnij tabelę, wpisując numery odpowiednich dostrzec wskazane elementy kompozycji bajki wersów utworu Aleksandra Fredry Trzeba by. Element kompozycji Wstęp: Rozwinięcie: Zakończenie: Morał: Numery wersów przedstawienie okoliczności zdarzenia prezentacja postaw i zachowań bohaterów ukazanie konsekwencji postawy bohaterów pouczenie wynikające z bajki Komentarz: Udzielenie prawidłowej odpowiedzi wymagało uwa?nego przeczytania zamieszczonego powy?ej tekstu bajki Aleksandra Fredry i jego analizy pod kątem wskazanego w poleceniu problemu. Podane ni?ej przykłady zawierają poprawną odpowiedź. Wskazano w nich po?ądane elementy kompozycyjne bajki i poprawnie wypełniono tabelę, wykorzystując wszystkie wersy zamieszczonego tekstu. Dopuszcza się równie? odpowiedź, w której wstępowi przypisano wersy 1 ? 4, a rozwinięciu wersy 5 ? 20. Sposób zapisu mo?e być dowolny i nie wpływa na punktację, natomiast pominięcie wersu lub błędne wypełnienie któregoś wiersza tabeli skutkuje zerową punktacją za zadanie. 6 Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 Przykłady poprawnych odpowiedzi uczniowskich do zadania 21. Przykład 1. Element kompozycji Numery wersów Wstęp: przedstawienie okoliczności zdarzenia 1?6 Rozwinięcie: prezentacja postaw i zachowań bohaterów 7 ? 20 Zakończenie: ukazanie konsekwencji postawy bohaterów 21 ? 22 Morał: pouczenie wynikające z bajki 23 ? 24 Przykład 2. Element kompozycji Numery wersów Wstęp: przedstawienie okoliczności zdarzenia Rozwinięcie: prezentacja postaw i zachowań bohaterów 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20 Zakończenie: ukazanie konsekwencji postawy bohaterów 21, 22 Morał: pouczenie wynikające z bajki 23, 24 1, 2, 3, 4, 5, 6 Przykład 3. Element kompozycji Numery wersów Wstęp: przedstawienie okoliczności zdarzenia 1 Rozwinięcie: prezentacja postaw i zachowań bohaterów 7 Zakończenie: ukazanie konsekwencji postawy bohaterów 21 Morał: pouczenie wynikające z bajki 23 7 Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 Standard 2. Interpretowanie tekstów kultury z uwzględnieniem intencji nadawcy [7 punktów] Zadania Sprawdzano, czy umiesz Zadanie 4. (0-1) Rozmówczyni Magdaleny Buszek jest zdania, ?e śmiech odczytać intencje autora wypowiedzi A. jest ulubioną bronią człowieka. B. odgrywa wa?ną rolę w ?yciu człowieka. C. ma decydujący wpływ na oblicze współczesnego świata. D. jest najistotniejszym przejawem kultury osobistej człowieka. Zadanie 7. (0-1) Z diagramu wynika, ?e A. B. C. D. zinterpretować dane z diagramu wszyscy ankietowani lubią dowcipy. ankietowani ró?nie odnoszą się do dowcipów. połowa ankietowanych nie lubi dowcipów. ankietowanych nie śmieszą dowcipy niedorzeczne. Zadanie 10. (0-1) Przedmiotem kpiny w krotochwili jest A. B. C. D. określić intencje autora tekstu literackiego wygląd kupca. wygląd zakonnika. postawa zakonnika. postawa kupca. Zadanie 11. (0-1) Które powiedzenie najtrafniej ilustruje zdarzenie przedstawione w Tekście II? A. B. C. D. Kto mieczem wojuje, od miecza ginie. Niósł ślepy kulawego. Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu. Syty głodnego nie zrozumie. Zadanie 18. (0-1) Praca Jacka Sasina ma A. B. C. D. zinterpretować tekst, wskazując oddające jego sens powiedzenie o charakterze przenośnym odczytać intencje autora rysunku przekonać, ?e jakoś to będzie. uświadomić, ?e nie święci garnki lepią. rozbawić i skłonić do przemyśleń. wzruszyć i wzbudzić litość. 8 Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 Zadanie 24. (0-2) Wymień wady i zalety kupca z Krotochwili, jaką zinterpretować tekst, wskazując zakonnik jeden wyrządził kupcowi pewnemu Leonarda wady i zalety bohatera da Vinci. wady: ??????????????????????? zalety: ?..???????????????????..?? Komentarz: Zgodnie z intencją autora zadania uczeń powinien wskazać wady i zalety bohatera ?Krotochwili...? Leonarda da Vinci. Nie znajdzie ich bezpośrednio w tekście, dopiero wnikliwa analiza treści utworu umo?liwi poprawne wykonanie zadania i wskazanie cech, które ujawniają się podczas działania kupca i są podstawą naszej oceny. Sposób zapisu odpowiedzi nie jest wskazany w poleceniu. Nie ma znaczenia, czy uczeń zapisze ją w formie przymiotnikowej (cechy) czy rzeczownikowej (nazwy cechy). Dopuszczalna jest te? odpowiedź w formie opisowej. Warunkiem, jaki musi spełnić uczeń, by otrzymać maksymalną liczbę punktów, jest podanie przynajmniej dwóch wad i dwóch zalet kupca. Wskazanie jedynie wad lub tylko zalet umo?liwia uzyskanie połowy punktów przewidzianych za zadanie. Za wymienienie 1 wady i 1 zalety piszący nie otrzymuje punktów. Przykłady poprawnych odpowiedzi uczniowskich do zadania 24. Przykład 1. wady: zachłanność, skąpstwo, przebiegłość, egoizm, spryt zalety: poczucie humoru, dystans wobec siebie, spryt Przykład 2. wady: zarozumiały, niesprawiedliwy, uwa?ał się za lepszego od innych, sprytny zalety: rozumny, potrafił śmiać się z siebie, był wesoły, umiał przyjmować pora?ki Przykład 3. wady: charakteryzuje się sprytem i przebiegłością, nie liczy się z innymi zalety: potrafił zrozumieć swój błąd i sam zaczął się śmiać z dowcipnej zemsty zakonnika, jest inteligentny, dobrze zna reguły zakonu i potrafi je wykorzystać 9 Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 Standard 3. Wyszukiwanie informacji zawartych w ró?nych tekstach kultury [4 punkty] Zadania Sprawdzano, czy umiesz Zadanie 6. (0-1) Polacy najbardziej lubią dowcipy A. B. C. D. wyszukać informacje na diagramie absurdalne i sytuacyjne. polityczne i nieprzyzwoite. sytuacyjne i polityczne. niesklasyfikowane i sytuacyjne. Zadanie 8. (0-1) Kupiec, aby osiągnąć cel, odwołał się do A. B. C. D. wyszukać informacje we fragmencie tekstu literackiego uczuć zakonników. swego samopoczucia. norm społecznych. reguły zakonnej. Zadanie 23. (0-2) Cytując odpowiednie fragmenty Tekstu IV, podaj wskazać cechy pouczającego śmiechu i ?zbawiennego? ?artu warunki, jakie ? zdaniem autora ? powinny spełniać: ? pouczający śmiech ? ? ?zbawienny? ?art ? Komentarz: Aby otrzymać maksymalną liczbę punktów, nale?y wypisać te dwa fragmenty tekstu, które zawierają warunki, jakie mają spełniać pouczający śmiech i ?zbawienny? ?art. Zacytowanie jednego poprawnego fragmentu to mo?liwość otrzymania połowy punktów przewidzianych dla tego zadania. Nie przyznaje się punktu, je?eli odpowiedź nie jest cytatem, mimo ?e pozostałe kryteria są spełnione. Brak cudzysłowu nie wpływa na punktację za odpowiedź. Poprawna odpowiedź do zadania 23. pouczający śmiech ? ?kiedy się z przywar, nie z osób natrząsa? ?zbawienny? ?art ? ?kiedy szczypie, a nie kąsa? 10 Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 Standard 4. Dostrzeganie w odczytywanych tekstach środków wyrazu i określanie ich funkcji [2 punkty] Zadania Sprawdzano, czy umiesz Zadanie 1. (0-1) Tekst I to A. B. C. D. określić formę wypowiedzi reporta?. felieton. wywiad. sprawozdanie. Zadanie 16. (0-1) Praca Jacka Sasina jest A. B. C. D. wskazać dziedzinę sztuk plastycznych słu?ącą określonemu celowi rysunkiem satyrycznym. grafiką u?ytkową. szkicem z natury. fotografią artystyczną. Standard 5. Odnajdywanie i interpretowanie związków przyczynowo-skutkowych w rozwoju cywilizacyjnym Polski i świata [2 punkty] Zadania Sprawdzano, czy umiesz Zadanie 14. (0-1) Podró?ni nocowali w lesie, poniewa? A. B. C. D. wskazać przyczyny określonego zachowania podró?nych zabłądzili w ciemnościach. tak zaplanowali nocleg. nagle poczuli zmęczenie. nie mieli pieniędzy na nocleg. Zadanie 15. (0-1) Podró?ni nie przetrwali noclegu w lesie, gdy? A. B. C. D. nie mieli nic do jedzenia i picia. nie przewidzieli narastającego chłodu. nie wiedzieli, co robić w zaistniałej sytuacji. nie podjęli niezbędnych działań i zasnęli. 11 wskazać przyczyny zdarzenia opisanego w tekście Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 Standard 6. Dostrzeganie i analizowanie kontekstów niezbędnych do interpretacji tekstów kultury [3 punkty] Zadania Sprawdzano, czy umiesz Zadanie 12. (0-1) Autor Krotochwili, jaką zakonnik jeden wyrządził kupcowi pewnemu jest znany przede wszystkim jako A. B. C. D. przywołać kontekst historyczny niezbędny do odczytania dzieła literackiego bajkopisarz epoki staro?ytnej. szesnastowieczny dramaturg. malarz przełomu XV i XVI wieku. malarz przełomu XVI i XVII wieku. Zadanie 19. (0-1) Prezentowana praca mogła powstać najwcześniej przywołać kontekst historyczny niezbędny do odczytania dzieła w roku plastycznego A. 1989. B. 1990. C. 2004. D. 2005. Zadanie 20. (0-1) Wska? szereg, w którym fakty historyczne zapisano wskazać uporządkowany chronologicznie szereg wydarzeń chronologicznie. A. Obrady Okrągłego Stołu, zburzenie muru berlińskiego, przystąpienie Polski do NATO, wejście Polski do Unii Europejskiej. B. Zburzenie muru berlińskiego, obrady Okrągłego Stołu, wejście Polski do Unii Europejskiej, przystąpienie Polski do NATO. C. Wejście Polski do Unii Europejskiej, obrady Okrągłego Stołu, zburzenie muru berlińskiego, przystąpienie Polski do NATO. D. Przystąpienie Polski do NATO, obrady Okrągłego Stołu, zburzenie muru berlińskiego, wejście Polski do Unii Europejskiej. 12 Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 Obszar II Tworzenie własnego tekstu Dokonywanie celowych operacji na tekście Zadanie Zadanie 22. (0-4) ? Streść w 3 ? 4 zdaniach utwór ? Aleksandra Fredry Trzeba by. ? ? [4 punkty] Sprawdzano, czy umiesz wybrać najwa?niejsze informacje pisać zwięźle tworzyć tekst spójny, logicznie uporządkowany przekazywać myśli w sposób jasny, poprawny pod względem językowym Komentarz: Udzielenie prawidłowej odpowiedzi wymagało dokładnego przeczytania i zrozumienia tekstu wyjściowego, a następnie streszczenia go zgodnie z warunkami podanymi w poleceniu. Autor nowego tekstu musiał pamiętać, ?e powinien on być krótszy od oryginału, uwzględniać tylko to, co jest istotne w tekście i stanowi wynik selekcji informacji zawartych w tekście wyjściowym, podanych w tej samej kolejności co w tekście streszczanym. Tekst nie powinien zawierać dialogów, cytatów i przytoczeń, komentarzy odautorskich i dygresji. Piszący musiał więc wyeliminować to, co nie jest istotne dla zrozumienia treści (przykłady, wyliczenia), dokonać uogólnień i zapisać tekst, unikając zwrotów i wyra?eń z tekstu. Dla oceniających zadanie istotne powinno być, czy autor powstałego tekstu przywołał zdarzenia, dokonując wyboru istotnych informacji, bez których zrozumienie treści byłoby niemo?liwe, zapisał je w 3 ? 4 zdaniach, tworząc tekst spójny i logicznie uporządkowany, poprawny pod względem językowym. Za spełnienie tych wymagań uczeń otrzymuje maksymalną liczbę punktów. Przykłady poprawnych odpowiedzi uczniowskich do zadania 22. Przykład 1. Dawno temu czterech podró?nych zabłądziło w lesie. Rozpalili ognisko, aby się ogrzać w mroźną noc. Ka?dy miał inny pomysł na pilnowanie ognia, ale nikt nie zrobił niczego, by go zrealizować. W efekcie ogień zgasł, a podró?ni pomarli z zimna. Przykład 2. Czterech podró?nych zabłądziło w lesie. Postanowili zatrzymać się na nocleg, rozpalili ognisko i rozło?yli się przy nim. Potem ka?dy radził, co powinni zrobić, aby przetrwać mroźną noc, ale byli zbyt leniwi, by wprowadzić pomysły w ?ycie. Kiedy podró?nicy zasnęli, ogień zgasł, a oni zmarli z zimna. 13 Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 Przykład 3. Utwór A. Fredry przedstawia historię czterech podró?nych, którzy zabłądzili w lesie. Postanowili tam przenocować, a ka?dy z nich dawał dobre rady mające uchronić ich przed zamarznięciem. śaden z nich nie wprowadził ich jednak w czyn, co spowodowało, ?e cała czwórka zamarzła podczas snu. Przykład 4. Utwór Aleksandra Fredry pt. ?Trzeba by? opowiada przygodę fikcyjnych podró?ników, którzy nocą zabłądzili w lesie. Ka?dy z nich radził, co nale?y zrobić, aby przetrwać noc. Dyskutowali o tym długo, ale ?aden z nich nie podjął niezbędnych działań i wszyscy zginęli. Swą opowieść autor kończy nauką, z której wynika, ?e gdzie tylko puste słowa, biada sprawie i ludziom, którzy je mówią. Tworzenie tekstu u?ytkowego [5 punktów] Zadanie Sprawdzano, czy umiesz Zadanie 25. (0-5) ? redagować tekst na zadany temat, zachowując Napisz ogłoszenie o konkursie na wymogi typowe dla ogłoszenia rysunek satyryczny, którego tematyka ? tworzyć tekst dostosowany do sytuacji będzie dotyczyła ?ycia szkoły. komunikacyjnej ? tworzyć tekst spójny i zwięzły ? przestrzegać zasad ortografii i interpunkcji Komentarz: Pisanie ogłoszenia, które jest krótkim tekstem, mającym na celu powiadomienie kogoś o jakimś wa?nym wydarzeniu, wymaga od ucznia uwzględnienia informacji wskazujących, co jest przedmiotem ogłoszenia, czyli kto, kogo i o czym zawiadamia. W tym przypadku oczekiwanymi informacjami są: wskazanie organizatora i tematu konkursu oraz określenie miejsca i terminu nadsyłania prac bądź rozstrzygnięcia konkursu. Niezbędne jest równie? dostosowanie wypowiedzi do sytuacji komunikacyjnej. Na zrealizowanie tego kryterium wskazuje np. zastosowanie wyrazów o charakterze perswazyjnym (mogą to być słowa zachęty do udziału w konkursie). Pozostałe punkty przyznawane są za kompozycję wypowiedzi, język i styl oraz zapis. Ogłoszenie powinno stanowić tekst zwięzły i uporządkowany, zapisany z zachowaniem norm poprawności językowej, ortograficznej i interpunkcyjnej. Dopuszcza się 1 błąd w ka?dej z wymienionych kategorii. 14 Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 Przykłady poprawnych odpowiedzi uczniowskich do zadania 25. Przykład 1. OGŁOSZENIE Uprzejmie informujemy, i? samorząd szkolny ogłasza konkurs na najciekawszy rysunek satyryczny z ?ycia szkoły. Rysunek powinien być wykonany na papierze formatu A4 oraz podpisany przez wykonawcę. Prace prosimy oddawać do p. Kowalskiej do końca kwietnia br. Serdecznie zapraszamy do wzięcia udziału w konkursie. Nagrody czekają! Rada Samorządu Szkolnego Przykład 2. UWAGA !!! Organizujemy konkurs na rysunek satyryczny z ?ycia szkoły. Na prace czekamy do 18 maja 2006 roku w sekretariacie szkoły. Technika dowolna. Dla laureatów trzech pierwszych miejsc przewidujemy atrakcyjne nagrody. Samorząd szkolny Przykład 3. OGŁOSZENIE Sądzisz, ?e potrafisz rysować? Umiesz połączyć ciekawą formę graficzną z ironicznym komentarzem? Wnikliwie obserwujesz otaczającą cię rzeczywistość? Mamy coś specjalnego właśnie dla ciebie! Konkurs na najlepszy rysunek satyryczny z ?ycia naszej szkoły! To idealna okazja pokazania światu swojego talentu! Nie zwlekaj! Atrakcyjne nagrody! Zgłoszenia przyjmujemy codziennie w redakcji gazety szkolnej ? sala 212. Czekamy tylko do 15 maja 2006 r. Do zobaczenia! Samorząd szkolny Przykład 4. Ogłoszenie Dnia 17 IV 2006 r. o godz. 10.00 w sali gimnastycznej naszej szkoły odbędzie się konkurs plastyczny pt. ?śycie szkoły okiem satyry?. Wszystkich zainteresowanych prosimy o wcześniejsze zgłoszenie się u p. Kowalczyk. Zwycięzca ma zapewnione miejsce w liceum plastycznym! Zapraszamy! Samorząd szkolny 15 Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 Redagowanie rozprawki [16 punktów] Zadanie Zadanie 26. (0-16) Napisz rozprawkę, w której uzasadnisz, ?e śmiech niekiedy mo?e być nauką. Odwołaj się do przykładów z literatury lub filmu, ewentualnie z obu tych dziedzin. Sprawdzano, czy umiesz ? ? ? ? ? ? Pamiętaj, ?e Twoja praca nie powinna być krótsza ni? połowa wyznaczonego ? miejsca. ? ? ? ? pisać na temat dobrać informacje posłu?yć się przykładami w funkcji argumentacyjnej właściwie wykorzystać informacje podsumować rozwa?ania stosować zasady typowe dla kompozycji budowanej wypowiedzi zredagować tekst spójny zredagować tekst logicznie uporządkowany pisać poprawnie pod względem językowym dostosować styl wypowiedzi do sytuacji komunikacyjnej przestrzegać zasad interpunkcji i ortografii Komentarz: Redagując dłu?szą formę wypowiedzi, uczniowie powinni wykazać się umiejętnościami: ? tworzenia tekstu na zadany temat ? formułowania, porządkowania i wartościowania argumentów uzasadniających stanowisko własne lub cudze ? analizowania, porównywania, porządkowania i syntetyzowania informacji zawartych w tekstach kultury ? stosowania zasad organizacji tekstu ? budowania wypowiedzi poprawnej pod względem językowym, stylistycznym, ortograficznym i interpunkcyjnym. Poprawne rozwiązanie zadania wymaga zarówno znajomości formy, w jakiej powinien wypowiedzieć się piszący, jak i uwa?nej analizy polecenia, które określa warunki niezbędne do napisania tekstu zgodnego z tematem. Zaprezentowanie przez piszącego stanowiska wskazującego, ?e ?śmiech niekiedy mo?e być nauką?, nie pozostawia piszącemu pełnej swobody w zakresie doboru treści. Błędem byłoby tu oparcie się na własnych doświadczeniach czy przekonaniach, konieczne jest natomiast przywołanie przykładów z dziedzin wskazanych w temacie wypracowania. Zakres argumentacji wyznacza zapis nakazujący odwołanie się do przykładów z literatury lub filmu, ewentualnie z obu tych dziedzin. Polecenie określa równie? liczbę przykładów, którymi nale?y się posłu?yć dla udowodnienia prawdziwości tezy ? u?ycie liczby mnogiej wskazuje, i? powinny to być przynajmniej dwa przykłady. Charakteryzująca się ustaloną strukturą rozprawka ma kompozycję trójdzielną, zawierającą wstęp, rozwinięcie (argumentację) i zakończenie (podsumowanie rozwa?ań), oddzielone akapitami. Jest tekstem odznaczającym się logiką argumentacji, uporządkowanym i spójnym. Za zrealizowanie tych zało?eń uczeń otrzymuje maksymalną liczbę punktów przewidzianych za to kryterium. Niezwykle wa?ne jest równie? dostosowanie stylu wypowiedzi do sytuacji komunikacyjnej i jej zapis bezbłędny pod względem językowym, zgodny z zasadami ortografii i interpunkcji. Nale?y te? pamiętać, ?e za pracę na inny temat piszący nie otrzymuje punktów, a wypracowanie musi zająć co najmniej połowę wyznaczonego miejsca. 16 Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2006 Przykład poprawnej odpowiedzi uczniowskiej do zadania 26. O tym, ?e śmiech niekiedy mo?e być nauką, przekonaliśmy się niejednokrotnie. I choć początkowo nie zawsze czuliśmy się zręcznie, kiedy to my byliśmy obiektem ?artów, po przemyśleniu całej sytuacji dochodziliśmy do wniosku, ?e nasi prześmiewcy mieli rację. Na własne ?yczenie zafundowaliśmy sobie taką sytuację. Potwierdzenie tej tezy znajdziemy tak?e w literaturze. Przykładem mo?e być zamieszczona w arkuszu ?Krotochwila, jaką zakonnik jeden wyrządził kupcowi pewnemu? Leonarda da Vinci. Śmiejemy się ze zdarzenia, jakie przytrafiło się bohaterowi opowiastki, ale śmieje się równie? sam bohater, co dowodzi jego poczucia humoru i uczciwości. Potrafi nie tylko przyznać się do winy, ale i wyciągnąć wnioski ze zdarzenia, przyznając, ?e zakonnik miał rację, by tak postąpić. A? trudno powstrzymać się przed zacytowaniem przysłowia ?Nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe?. Przypomnę jeszcze bajkę Aleksandra Fredry ?Paweł i Gaweł?. Gaweł całymi dniami urządza w swoim mieszkaniu zabawy, które przeszkadzają mieszkającemu nad nim Pawłowi. Mimo próśb Gaweł nie przestaje hałasować, więc Paweł odpłaca mu pięknym za nadobne, zalewając mu mieszkanie. Autor uprzedza przed konsekwencjami naprzykrzania się innym i sugeruje, ?e powiedzenie ?Wolnoć Tomku w swoim domku?, którym często zasłania się Gaweł, nie oznacza nieliczenia się z innymi, bo to się mo?e źle skończyć dla postępującego zgodnie z wyznawaną regułą. Utwory humorystyczne mogą nieść ze sobą nauki moralne. Ich wartość dydaktyczną doceniali poeci i pisarze ró?nych epok. Co to oznacza dla nas? Otó? czytając takie dzieła i odnajdując w nich przesłania, mo?emy stać się lepszymi ludźmi, bo ?śmiech niekiedy mo?e być nauką?. Chciałabym podkreślić jednak, ?e nie ka?dy ?art jest dla wszystkich tak samo śmieszny. śartujmy więc tak, aby nikogo nie urazić, śmiejmy się z ludzkich słabości, nie z nich samych. 17
















Komisje Egzaminacyjne - dane teleadresowe


ANKIETA

Jak oceniasz nowe technologie na mundialu?